Pagina Menu

Veiligheid is een belangrijk aspect bij het gebruik van een computer. U wilt niet dat uw computer onbruikbaar is, omdat er een virus heeft toegeslagen of dat er ongewenste gasten via de digitale snelweg bij uw computer kunnen. Gelukkig hebt u de veiligheid van uw computer zelf in de hand.

Overzicht van veiligheidsinstellingen

Het Onderhoudscentrum waarschuwt als het beveiligingsniveau niet op peil is. Een overzicht van de veiligheidsinstellingen van uw computer vindt u in het Onderhoudscentrum. Dit opent u als volgt:

- Wanneer u in Windows 8.1 het Startscherm voor u hebt, klikt u met uw rechter muisknop op een leeg gedeelte. Onder in beeld komt een balk tevoorschijn. Klik hierin op Alle apps.
- In Windows 8.1 verschijnt als u de muis beweegt, links onder de Tegels een witte pijl. Klik op die pijl om het overzicht van alle apps te openen.
- Onder het kopje Systeem vindt u Configuratiescherm. Klik op Configuratiescherm.
- Klik op Systeem en beveiliging.
- Klik op Onderhoudscentrum.
- U ziet een venster met in het blauw de kopjes Beveiliging en Onderhoud. Klik op Beveiliging. U opent nu de veiligheidsinstellingen.

Beveiliging controleren

Wanneer u op Beveiliging hebt geklikt en dit onderdeel uitgeklapt in beeld is, ziet u of er een firewall is ingeschakeld en of u een antivirusprogramma hebt geïnstalleerd. U kunt controleren of de opties Netwerkfirewall, Windows Update, Virusbeveiliging en Beveiliging tegen spyware en ongewenste software op Ingeschakeld staan. Het onderdeel Internetbeveiligingsinstellingen moet op OK staan. Hebt u eerder geen wijzigingen aangebracht, dan is dat standaard het geval.

Bescherming tegen spyware en virussen

Windows 8.1 is standaard uitgerust met een antispyware- en antivirusprogramma. Windows Defender (tegen spyware) en Microsoft Security Essentials (antivirus) waren in voorgaande versies van Windows afzonderlijke programma’s. In Windows 8.1 zitten antivirus en antispyware samen in Windows Defender.

Defender gebruiken

Defender openen

Wanneer u in Windows 8.1 het Startscherm voor u hebt, klikt u met uw rechtermuisknop op een leeg gedeelte.
Onder in beeld komt nu een balk tevoorschijn. Klik hierin op Alle apps. In Windows 8.1 verschijnt er onder de Tegels een witte pijl. Klik daarop om het overzicht van alle apps te openen. Onder het kopje Systeem vindt u Windows Defender. Klik op Windows Defender.

Menuopties: Startpagina

Boven aan het venster ziet u nu een aantal menuopties, ondergebracht in tabbladen. Onder het tabblad Startpagina ziet u de status van de beveiliging. Onderin ziet u bijvoorbeeld wanneer de laatste scan is uitgevoerd. Als er een scan wordt uitgevoerd, dan ziet u in dit scherm de voortgang.

Windows Defender houdt de veiligheid van uw computer op de achtergrond in de gaten. U krijgt alleen een melding als u een handeling moet verrichten. U kunt tussendoor uw computer laten controleren, een scan uitvoeren heet dat. Als uw pc bijvoorbeeld niet goed werkt of uw ontvangt een e-mail die u verdacht vindt, geeft u zelf de opdracht om een scan uit te voeren.

Via het tabblad Startpagina kunt u dat doen. U hebt drie opties om zelf te scannen: Snel, Volledig en Aangepast. U hebt het meeste aan Volledig en Aangepast.

Kies voor Volledig en klik op Nu scannen en uw hele computer wordt gescand. Dit kan enige tijd duren. Wilt u bepalen welke mappen op uw computer gescand moeten worden, klik dan op Aangepast en vervolgens op Nu scannen. U kunt dan de mappen selecteren. Wanneer er na het scannen onveilige bestanden zijn gevonden, krijgt u daar een melding van. U kunt per gevonden item kiezen of u het wilt negeren, in quarantaine plaatsen of verwijderen. U kunt het best klikken op Verwijderen.

Menuopties: Bijwerken

Onder het tabblad Bijwerken kunt u zien, wanneer voor het laatst de database met antivirus en spyware definities is bijgewerkt. Voordat Windows Defender bedreigingen op uw computer kan herkennen, moet het programma weten dat ze bestaan. Daarvoor zijn de automatische updates van Windows Defender nodig. De functie Definities van virussen en spyware moet staan op Up-to-date. Is dat niet zo, klik dan op Bijwerken.

Menuopties: Geschiedenis

Het tabblad Geschiedenis laat u zien welke problemen eventueel zijn gevonden en voor welke van de volgende acties u daarbij hebt gekozen:

- Items in quarantaine. Deze items worden niet gebruikt op uw pc, maar zijn ook nog niet verwijderd.
- Toegestane items. Hier staan de items waarvan u zeker weet dat ze niet schadelijk zijn voor uw computer. Daarom hebt u ze op uw computer laten staan.
- Alle gedetecteerde items. Dit biedt een compleet overzicht, ook van de items die zijn verwijderd.
Om de items weer te geven, kiest u eerst een van bovenstaande opties en daarna klikt u op Details weergeven.

Menuopties: Instellingen

Bij Instellingen kunt u de instellingen van het programma inzien. Het is beter hier niet te veel wijzigingen in aan te brengen. Maar als u ook een USB-stick wilt laten controleren, dan dient u dat hier aan te geven.

- Klik links op Geavanceerd.
- Vink Verwisselbare stations scannen aan.
- Klik tot slot op Wijzigingen opslaan.
- Hierna kunt u een scan uitvoeren via het tabblad Startpagina.

Windows Update

Nu gaat u de veiligheidscontrole uitvoeren. U begint bij de basis: het besturingssysteem. Voor Windows komen telkens nieuwe patches (pleisters) en updates (opwaarderingen) uit om pas ontdekte fouten te verhelpen en het systeem te beschermen tegen nieuwe gevaren.

Geregistreerde gebruikers van Windows kunnen een soort abonnement nemen waardoor updates vanzelf worden toegestuurd en geïnstalleerd. U hebt er geen omkijken meer naar. Deze dienst heet Windows Update.

Als u Vista gebruikt, zet u de volgende stappen:

Als u Windows 7 gebruikt, zet u de volgende stappen:

Als u Windows 8.1 gebruikt, zet u de volgende stappen:

Windows Firewall

Met behulp van een firewall kunt u zich beveiligen tegen kwaadwillende lieden die via internet op uw computer willen inbreken, zoals hackers. Vista, Windows 7 en 8.1 hebben standaard een firewall in huis. Controleer of deze aanstaat.

letop.pngHeeft u zelf al een andere Firewall geïnstalleerd, dan moet u niet ook nog de Windows Firewall aanzetten.

Virusscan

De meeste virusscanners controleren alle bestanden die binnenkomen en halen automatisch de laatste updates op. Sommige virusscanners staan echter ingesteld op handmatig updaten. Dan is het verstandig de virusscanner te updaten zodra u verbinding maakt met internet, dus in de meeste gevallen direct na het opstarten van de pc.

Voer van tijd tot tijd een volledige controle van het systeem uit. De virusscanner biedt deze mogelijkheid vaak aan onder de noemer ‘Systeemscan’, ‘Volledige controle’ of ‘Scan mijn computer’. Houd er rekening dat zo’n systeemscan enige tijd kan duren.

Hebt u nog geen virusscanner, maak dan uw keuze met behulp van deze optie in het menu ICT risico's > Afschermen > Beveiligen. Kies voor één programma. Als u meerdere antivirus­programma's gebruikt, kan de computer vreemde kuren gaan vertonen.

Spyware

Spyware is een verzamelnaam voor programma's en bestanden (zoals tracking cookies) die gegevens over uw computer- en internetgebruik door kunnen sturen naar derden. Soms installeert u dit zonder dat u het in de gaten hebt. Niet altijd is spyware gevaarlijk, maar u wilt natuurlijk nooit software op uw computer waar u niet om hebt gevraagd. U kunt het programma Windows Defender gebruiken tegen spyware.

Spam

Zo'n tachtig procent van alle e-mailverkeer bestaat uit spam (ongewenste reclamemail). De kans is dan ook groot dat u met spam te maken hebt. En een handige Nee/Nee-sticker voor op uw digitale brievenbus bestaat niet.

Veel providers bieden (gratis of betaald) een zogeheten spamfilter aan. Dit filter houdt foute mails tegen en laat alleen echte berichten door. Veel e-mail programma's hebben een eigen spamfilter. U hoeft dit niet in te stellen, het is standaard actief.

Nepmails en phishing

Is spam doorgaans alleen maar irritant, nepmails en phishing mails kunnen erg gevaarlijk zijn. De phishing-mail hengelt naar persoonlijke informatie zoals uw creditcard- of bankgegevens, en de nepmail verzamelt e-mailadressen. Mocht u een dergelijke mail ontvangen, verwijder deze dan van uw systeem.

Internet Explorer heeft sinds versie 8 een zogenoemde SmartScreen-filter. Dit herkent phishingwebsites en websites die schadelijke software verspreiden. Phishingwebsites zijn frauduleuze websites die vertrouwde of bekende websites imiteren om computergebruikers hun persoonlijke of financiële gegevens te ontfutselen. Malwarewebsites verspreiden software die uw computer kan aanvallen of die uw persoonlijke gegevens kan stelen.

Software verwijderen

Net zoals Windows, moeten ook de andere programma’s, zoals de internetbrowser, regelmatig bijgewerkt worden. Oude versies van software kunnen een gevaar zijn voor uw computer. Programma's die u ooit hebt geïnstalleerd maar nooit gebruikt, kunt u daarom beter verwijderen. In Windows 8.1 verwijdert u een programma als volgt:

- Klik in Windows 8.1 in het Startscherm linksonder op het witte pijltje dat naar beneden wijst.
- klik onder Systeem op Configuratiescherm > Een programma verwijderen. Ziet u dit niet staan, klik dan boven bij Weergeven op op Categorie.
- Zoek het programma dat u wilt verwijderen in de lijst en verwijder het.

De programma’s die u wel gebruikt, kunt u op verschillende manieren bijwerken naar de nieuwste versie. Soms kennen ze een automatische updatefunctie, die u kunt inschakelen. Of er wordt automatisch om de zoveel tijd gevraagd of u de nieuwste versie wilt installeren. Kies dan voor Ja. Ten slotte kunt u kijken op de website van de fabrikant, om daar de laatste versie van het programma te downloaden.

Back-up

Maak regelmatig reservekopieën van zaken die belangrijk voor u zijn. Want het kan gebeuren dat uw computer crasht of onbruikbaar is geworden door een virus of iets dergelijks. Daardoor kunt u al uw e-mails, foto's en belangrijke documenten kwijtraken. Het maken van een back-up van uw gegevens is in Windows 8.1 een fluitje van een cent. Wel hebt u een externe harde schijf nodig die liefst altijd met de computer is verbonden.

- Sluit een externe harde schijf aan op uw pc.
- Open het Configuratiescherm: gebruik de sneltoetsen Windows-toets+X en klik op Configuratiescherm. In Windows 8.1 kunt u ook met de rechtermuisknop klikken op de Startknop (linksonder in beeld) en in het snelmenu klikken op Configuratiescherm.
- Klik onder Systeem en beveiliging op Bestandsgeschiedenis gebruiken om back-ups van uw bestanden te maken (ziet u dit niet staan, klik dan eerst rechtsboven achter Weergeven op op Categorie).
- Er opent een nieuw venster. Klik op Inschakelen.
- U kunt het venster nu sluiten.

Voortaan maakt Windows 8.1 reservekopieën van al uw bestanden. Mocht u ooit een back-up terug willen zetten, dan gaat dit als volgt:

- Open het Configuratiescherm: gebruik de sneltoetsen Windows-toets+X en klik daarna op Configuratiescherm.
In Windows 8.1 kunt u ook met de rechtermuisknop klikken op de Startknop (linksonder in beeld) en in het snelmenu klikken op Configuratiescherm.
- Klik op Systeem en beveiliging.
Klik onder Bestandsgeschiedenis op Bestanden vanuit een back-up terugzetten met Bestandsgeschiedenis.
- U ziet nu een overzicht van al uw bewaarde bestanden en kunt kiezen wat u terug wilt zetten.

Draadloos netwerk
Zorg dat uw draadloze netwerk beveiligd is, zodat derden er geen toegang toe hebben. Als u niet vertrouwd bent met routers en dergelijke, volg dan de gebruiksaanwijzing bij de installatie stap-voor-stap en nauwkeurig, of laat een expert het netwerk installeren en beveiligen.

Hulp programma Veilige modus

Wanneer u Windows start in Veilige modus worden alleen de absoluut noodzakelijke onderdelen geactiveerd zoals de basisbestanden en basis stuurprogramma's die nodig zijn om Windows uit te voeren. De woorden Veilige modus die in de hoeken van het scherm staan, maken duidelijk welke Windows-modus wordt uitgevoerd. De Veilige modus kunt u gebruiken voor het oplossen van sommige problemen.

Starten in Veilige modus

Ga op een van de volgende manieren te werk:

Verwijder alle diskettes, cd's en dvd's uit uw computer en start uw computer vervolgens opnieuw op.
Klik op de knop Start, klik op de pijl naast de knop Afsluiten en klik vervolgens op Opnieuw opstarten.

Als er slechts één besturingssysteem op de computer is geïnstalleerd, houdt u F8 ingedrukt terwijl de computer opnieuw opstart. U moet op de toets F8 drukken voordat het Windows-logo wordt weergegeven. Als het Windows logo toch verschijnt, moet u wachten totdat de aanmeldingsprompt van Windows verschijnt, de computer uitschakelen, opnieuw starten en het vervolgens opnieuw proberen.

Als er meerdere besturingssystemen op uw computer zijn geïnstalleerd, gebruikt u de pijltoetsen om het besturingssysteem dat u in de veilige modus wilt starten te markeren en vervolgens drukt u op F8.

Klik op het scherm Geavanceerde opstartopties, gebruik de pijltoetsen om de gewenste veilige modus te markeren en druk op Enter.

Meld u op de computer aan met een gebruikersaccount met administratormachtigingen.

Als een bestaand probleem niet optreedt wanneer u in de veilige modus start, kunt u de standaard instellingen en de basisstuurprogramma's uitsluiten als mogelijke oorzaken van het probleem. Als u de oorzaak van het probleem niet kent, kunt u proberen of u die kunt vinden door mogelijke oorzaken te elimineren. Start alle programma's die u regelmatig gebruikt, waaronder de programma's in de map Opstarten een voor een. U kunt dan controleren of het probleem door een van deze programma's wordt veroorzaakt.

Als uw computer automatisch in de veilige modus opstart, zonder dat er een bericht wordt weergegeven, is er mogelijk sprake van een probleem met uw computer dat ervoor zorgt dat Windows niet normaal kan opstarten. Als u vermoedt dat het probleem wordt veroorzaakt door een programma of een apparaat dat u onlangs hebt geïnstalleerd, kunt u proberen of u dit probleem kunt verhelpen door gebruik te maken van Systeemherstel in het Configuratiescherm.

Als u de veilige modus wilt afsluiten, start u de computer opnieuw. Windows zal dan volledig opstarten.

In de Veilige modus kunt u de volgende hulpprogramma's en functies gebruiken om problemen met uw computer op te lossen.

Hulp programma systeemherstel

Open Systeemherstel door te klikken op de knop Start en vervolgens op Configuratiescherm. Typ systeemherstel in het zoekvak en klik vervolgens op Systeemherstel.

U kunt Systeemherstel gebruiken als u het systeem wilt terugbrengen in een status die in het verleden is opgeslagen of als u de inhoud van de harde schijf wilt terugzetten vanaf een back-up. U kunt Windows ook opnieuw installeren vanaf een installatiekopie op uw harde schijf.

Hulp programma Apparaatbeheer

Open het Configuratiescherm door te klikken op de knop Start en vervolgens op Configuratiescherm.

Via het Configuratiescherm hebt u toegang tot verschillende hulpprogramma's voor het wijzigen van instellingen in Windows.

Open Apparaatbeheer door achtereenvolgens te klikken op de knop Start > Configuratiescherm > Systeem en beveiliging en vervolgens onder Systeem op Apparaatbeheer. Als u om het beheerderswachtwoord of een bevestiging wordt gevraagd, typt u het wachtwoord of een bevestiging.

U kunt Apparaatbeheer gebruiken om stuurprogramma's bij te werken of als u de op uw computer geïnstalleerde hardware wilt instellen. U kunt dit programma alleen gebruiken als u bent aangemeld als administrator. Als u niet als administrator bent aangemeld, kunt u alleen instellingen wijzigen die van toepassing zijn op uw gebruikersaccount.

Hulp programma Logboeken

Open Logboeken door achtereenvolgens te klikken op de knop Start > Configuratiescherm > Systeem en beveiliging > Systeembeheer en vervolgens te dubbelklikken op Logboeken. Als u om het beheerderswachtwoord of een bevestiging wordt gevraagd, typt u het wachtwoord of een bevestiging.

U kunt Logboeken gebruiken als u gedetailleerde vermeldingen over systeem- en programmagebeurtenissen op uw computer wilt weergeven. U kunt dit programma alleen gebruiken als u bent aangemeld als Administrator. Bent u niet als administrator aangemeld, dan kunt u alleen instellingen wijzigen die van toepassing zijn op uw gebruikersaccount.

Hulp functie Systeeminfo

Open Systeeminfo door te klikken op de knop Start. Typ Systeeminfo in het zoekvak en klik op Systeeminfo in de lijst met resultaten.

U kunt Systeeminfo gebruiken als u gedetailleerde informatie wilt weergeven over de hardwareconfiguratie van uw computer en over onderdelen en stuurprogramma's.

Hulp functie Opdrachtprompt

Open het opdrachtprompt venster door te klikken op de knop Start. Typ opdrachtprompt in het zoekvak en klik vervolgens op Opdrachtprompt in de lijst met resultaten.

Gevorderde gebruikers kunnen het venster Opdrachtprompt gebruiken om opdrachtregel programma's uit te voeren. U kunt dit programma alleen gebruiken als u bent aangemeld als administrator. Als u niet als administrator bent aangemeld, kunt u alleen instellingen wijzigen die van toepassing zijn op uw gebruikersaccount.

Hulp programma Register editor

Open de Register editor door te klikken op de knop Start, regedit te typen in het zoekvak en op Enter te drukken. Als u om het beheerderswachtwoord of een bevestiging wordt gevraagd, typt u het wachtwoord of een bevestiging.

Gevorderde gebruikers kunnen de Register editor gebruiken om wijzigingen in de registerbestanden van Windows aan te brengen. U kunt dit programma alleen gebruiken als u bent aangemeld als administrator. Als u niet als administrator bent aangemeld, kunt u alleen instellingen wijzigen die van toepassing zijn op uw gebruikersaccount.