Pagina Menu

Iconen opnieuw laden

Geschikt voor: Windows 10

Als er iets mis gaat met de weergave van de icoontjes in Windows 10, dan kunt u dit oplossen met Thumbnail and Icon Cache Rebuilder. Dat programma verwijdert opgeslagen tijdelijke versies (cache-versies) en stelt de iconen opnieuw in. Hetzelfde kan het programma doen voor de miniatuur­weergaven van afbeeldingen. Vink de opties aan waarmee u problemen hebt en bevestig met Rebuild. Het programma is afkomstig van The Windows Club. Op die website vindt u meer hulpprogramma's om veel voorkomende problemen in Windows 10 op te lossen.

Pdf's samenvoegen

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Windows 10 heeft een functie om pdf's te maken. Hiervoor wordt een virtuele pdf-printer gebruikt genaamd Microsoft print to PDF. Zodra u een afdruk maakt naar die printer kunt u een pdf-bestand opslaan.

letop.pngHeeft u geen Windows 10? Dan kunt u een apart programma installeren om pdf's te maken via een virtuele pdf-printer. Probeer PrimoPDF of Bullzip PDF Printer.

Soms is het handig om meerdere pdf's samen te voegen tot één pdf-bestand, bijvoorbeeld een Word-document, een grafiek uit Excel en een paar Powerpoint-slides. In dat geval bieden PDF Combiner of PdfMerge de helpende hand. Open PDF Combiner en sleep de pdf's die u wilt samenvoegen naar een venster. Pas zonodig de volgorde aan van uw pdf's met de knoppen Move up en Move down. Er wordt een nieuw bestand aangemaakt. De originele bestanden blijven behouden. PdfMerge werkt op een vergelijkbare manier. Sleep pdf-bestanden naar een venster, bepaal de volgorde van de bestanden en laat de samen­smelting plaats vinden.

Beter knipprogramma

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

In uw startmenu vindt u het Knipprogramma. Met dat programma maakt u als het ware een foto van het beeldscherm. De afbeelding bewaart u vervolgens als jpg- of png-bestand. Een goede uiteenzetting over de mogelijkheden van dat programma vindt u op deze plek. Maar er is een uitgebreider programma .Microsoft heeft een geavanceerd screenshot programma ontwikkeld met de naam Microsoft Snip. In Microsoft Snip vindt u alles wat u nodig heeft om screenshots te maken en op te slaan. Het wordt geleverd met bewerkings­functies om geluiden en tekeningen aan de gemaakte scherm­afbeeldingen toe te voegen. De bewerkte afbeeldingen kunnen direct vanuit het programma zelf gedeeld worden. Het programma maakt snel een 'snapshot' van een volledig venster of een deel ervan. In de scherm­afbeelding kunt u arceringen aanbrengen. Ook is het mogelijk om een gesproken bericht toe te voegen. U bewaart het screenshot vervolgens als filmbestand (mp4). U kunt 'live arceringen' toevoegen aan een afbeelding terwijl u iets uitlegt. Natruurlijk is het mogelijk om het screenshot te bewaren als png- of jpg-bestand. Snip nestelt zich onder de bovenrand van uw scherm, zodat u er altijd bij kan om een scherm­afbeelding te maken van (een deel van) het bureaublad. De software kan ook webcam­afbeeldingen maken en bevat ook een virtueel schoolbord waar u op kunt tekenen.

Cd/dvd station niet herkend

In de meeste gevallen verloopt een upgrade van Windows 7/8.1 naar versie 10 vlekkeloos. Soms herkent de pc geen cd/dvd-station meer, waardoor het niet lukt om schijfjes af te spelen. Mogelijk is het stuurprogramma van het cd/dvd-station nog niet bijgewerkt. Open via de zoekfunctie van Windows 10 het hulpprogramma Apparaatbeheer. Klik op het pijltje voor Dvd-/­cd-rom-stations en kijk of het optische station staat vermeld. Klik erop met de rechter muisknop en kies voor Installatie ongedaan maken. Bevestig met OK. Herstart vervolgens de pc. Uw computer haalt als het goed is automatisch het nieuwste stuurprogramma op voor het cd/dvd-station. Een andere oplossing is om in het geval van een desktop een andere SATA-aansluiting van het moederbord te gebruiken voor het aansluiten van het cd/dvd-station.

Herkent de computer het cd/dvd station na de voorgaande instructies nog steeds niet? In dat geval is het maken van een zogeheten subsleutel in het register een mogelijke oplossing. Een register­aanpassing is niet zonder risico, dus zorg vooraf voor een backup. Zorg ook dat u als administrator bij Windows bent aangemeld. Open de zoekfunctie van Windows 10 en typ regedit gevolgd door een druk op Enter. Er verschijnt een waarschuwing in beeld, die u met Ja bevestigt. Blader in het linker deelvenster naar de volgende sleutel: HKEY_LOCAL_MACHINE\­SYSTEM\­CurrentControlSet\­Services\atapi. Klik met de rechter muisknop op Atapi. In het contextmenu kiest u achtereen­volgens voor Nieuw en Sleutel. U typt vervolgens Controller0 en bevestigt met Enter. Klik nu met de rechter muisknop op Controller0 en kies voor Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Geef deze register­sleutel de naam EnumDevice1 en druk daarna op Enter. Ditmaal klikt u met de rechter muisknop op de zojuist aangemaakte sleutel, waarna u kiest voor Aanpassen. In het veld onder Waarde­gegevens typt u 1. Bevestig met OK en sluit de Register editor af via het kruisje. Na een herstart is het cd/dvd station vermoedelijk weer zichtbaar in Windows Verkenner.

Soms lossen bovenstaande procedures het probleem nog niet op. Dan kunt u het volgende proberen.

Klik Start, typ apparaatbeheer en druk Enter. Ga in de lijst naar IDE ATA/ATAPI controllers. Klik op het pijltje links om dat menu te openen. Verwijder nu alle aanduidingen van ATA Channel (ATA Channel 0, ATA Channel 1, enz.). Start de computer opnieuw. Waarschijnlijk herkent Windows10 uw dvd/cd-rom weer.

Op deze pagina biedt Microsoft nog een aantal oplossingen voor dat probleem.

Drivers bijwerken

Updates voor stuur­programma's (drivers) voor Windows 10 en tal van apparaten (zoals beeldschermen, printers en videokaarten) worden automatisch gedownload en geïnstalleerd via Windows Update. Waarschijnlijk heeft u al het meest recente stuurprogramma, maar als u problemen met een apparaat hebt, kunt u proberen die op te lossen door het stuurprogramma bij te werken of opnieuw te installeren. Dat gaat als volgt:
  1. Selecteer de Startknop, typ Apparaatbeheer en selecteer die functie in de lijst met resultaten.
  2. Vouw een van de categorieën uit om de naam van uw apparaat te zoeken, klik er met de rechter muisknop op (of tik erop en houd dit vast) en selecteer Stuur­programma's bijwerken. Vouw voor grafische kaarten de categorie Beeldscherm­adapters uit, klik met de rechter muisknop op de grafische kaart en selecteer Stuur­programma's bijwerken.
  3. Selecteer Automatisch naar bijgewerkte stuur­programma's zoeken.

Als Windows geen nieuw stuurprogramma kan vinden, kunt u ernaar zoeken op de website van de fabrikant van het apparaat en de aanwijzingen daar opvolgen.

Als die stappen niet werken, installeert u het stuurprogramma opnieuw: open Apparaatbeheer, klik met de rechter muisknop op de naam van het apparaat (of tik erop en houd vast) en selecteer Verwijderen. Start uw pc opnieuw en Windows installeert het programma opnieuw.

Onbekende hardware achterhalen

Is niet duidelijk welke hardware drivers u voor het moederbord nodig heeft? Het BIOS/UEFI biedt mogelijk informatie over het type moederbord en de benodigde drivers. Met de tool CPU-Z kunt u vrij eenvoudig het type processor, merk en model moederbord en de hoeveelheid RAM-geheugen achterhalen. Met die gegevens zoekt u vervolgens via internet de bijbehorende drivers.

Overbodige drivers verwijderen in Windows 10

Drivers zijn nodig om uw pc te laten doen wat hij moet doen, maar het kan gebeuren dat er verouderde drivers op uw apparaat staan. Wanneer een driver bijgewerkt wordt, blijft er vaak een oude versie staan, zodat u de update ongedaan kunt maken, mocht die niet goed functioneren. Drivers kunt u bijwerken door tools van een bepaalde leverancier te gebruiken, zoals GeForce Experience van Nvidia voor een grafische kaart, of met behulp van algemene driver beheertools van derden die uw hele computer scannen.

Oude drivers die in \System32\­DriverStore staan worden niet altijd goed verwijderd. Als u in de zoekbalk naast de Startknop apparaatbeheer typt en op het zoekresultaat onder Instellingen klikt, krijgt u een lijst te zien met alle hardware die in uw computer zit of eraan gekoppeld is. Klik met de rechter muisknop op een apparaat, kies Eigenschappen en klik op het tabblad Stuurprogramma's om informatie te bekijken over de driver van het apparaat. Als de optie Vorig stuurprogramma grijs is betekent dit dat er slechts één versie van de driver beschikbaar is.

DriverStore Explorer

Op den duur vervangen nieuwe drivers de oude, maar er blijven voor elke driver resten van enkele tot honderden MB's achter op uw systeem. Met DriverStore Explorer (bekend als RAPR.exe) kunt u uw computer scannen op drivers, de verschillende versies en achtergebleven restanten. Het programma is eind 2012 voor het laatst bijgewerkt, maar het werkt nog goed voor Windows 10. Voer DriverStore Explorer uit als administrator door met de rechter muisknop op RAPR.exe te klikken en Als administrator uitvoeren te kiezen. Klik als het programma geladen is op de knop Enumerate om een lijst samen te stellen met alle drivers die op de computer staan. Om overbodige drivers te verwijderen, vinkt u die aan de linker kant aan en klikt u vervolgens rechts op Delete Package. Het programma heeft het voordeel dat u niet zomaar drivers kunt verwijderen die door Windows gebruikt worden. Om dat toch te doen moet u eerst Force Deletion aanvinken. Dit is nuttig wanneer u een driver heeft die niet goed functioneert, door Windows wel gebruikt wordt en die u wilt verwijderen. In alle andere gevallen, zoals bij het opschonen van uw DriverStore, moet u een driver aanvinken en op Delete Package klikken om die te verwijderen.

Het is een goed idee om de drivers eerst op type te sorteren zodat u een beter overzicht heeft van wat bij wat hoort. Dit kunt u doen door op de header boven de kolom Driver Class te klikken.

Ruimte vrijmaken

Drivers nemen vaak veel ruimte in beslag, dus als u die opschoont wordt er flink wat ruimte vrij gemaakt op uw computer. Drivers voor uw grafische kaart kunnen gemakkelijk een paar honderd MB in beslag nemen, andere kleinere drivers dragen ook allemaal bij. Hoeveel ruimte u vrij kunt maken hangt natuurlijk af van de overbodige drivers die er in de map staan. Als de map DriverStore meer dan 1 GB in beslag neemt, is het een goed idee om eens met DriverStore Explorer te gaan kijken waarom dat zo is. U kunt de omvang van de map controleren door er in de Verkenner naar toe te gaan, er met de rechter muisknop op te klikken en Eigenschappen te kiezen.

Veilige modus in windows 10

In de veilige modus wordt Windows gestart met een beperkt aantal bestanden en stuurprogramma's. Er worden geen opstart­programma's uitgevoerd. Alleen de basis­stuurprogramma's die nodig zijn om Windows te kunnen opstarten, worden geïnstalleerd.

Als uw PC vastloopt, lukt het vaak om in veilige modus op te starten en het probleem op te lossen. Helaas is het F8 boot menu waarin de veilige modus geactiveerd kan worden, in Windows 10 standaard uitgeschakeld. U kunt de veilige modus via F8 weer activeren.

Vanuit Instellingen

Klik op Start > Instellingen. Kies in het venster Instellingen voor de optie Bijwerken en beveiliging / Systeemherstel. Klik vervolgens op de optie Nu opnieuw opstarten onder het kopje Geavanceerde opstart­opties. Nadat uw pc opnieuw is opgestart en het scherm Kies een optie wordt weergegeven, klikt u op Probleem­oplossing > Geavanceerde opties > Opstart­instellingen > Opnieuw opstarten. De pc start opnieuw met een lijst opties. Kies optie 4 (of F4) om in veilige modus te starten, met de optie 5 of (F5) start u de pc in veilige modus met netwerk.

Met MSCONFIG

Wilt u nalezen hoe het F8 bootmenu werkt? Deze pagina vertelt u daar meer over.

U kunt niet inloggen . . .

Indien u niet kunt inloggen in Windows, kunt u met deze methode niets beginnen.
In dit geval kunt u het volgende doen:

1. Start uw pc opnieuw op. Wanneer het aanmeldings­scherm wordt weergegeven, houdt u de Shift-toets ingedrukt en selecteert u tegelijk Pictogram voor aan/uit-knop > Opnieuw opstarten.
2. Nadat uw pc opnieuw is opgestart en het scherm Kies een optie wordt weergegeven, selecteert u Probleemoplossing > Geavanceerde opties > Opstartinstellingen > Opnieuw opstarten.
3. Nadat uw pc opnieuw is opgestart, ziet u een lijst met opties. Selecteer 4 of F4 om uw pc in de Veilige modus op te starten. Of selecteer 5 of F5 voor Veilige modus met netwerk als u toegang tot internet wilt.

Backup in Windows 10

Windows 10 kan volledig automatisch uw belangrijke bestanden beschermen in een reservekopie. U weet dat het altijd belangrijk is om een backup te maken.

Bij optie Backup krijgt u te maken met Bestands­geschiedenis, een hulpprogramma dat backups maakt van de persoonlijke bestanden. Via bestands­geschiedenis zijn ook eerdere of beschadigde bestands­versies te herstellen. Dat kan overigens efficiënter via online opslag­diensten als OneDrive of Dropbox. Ook back-ups die nog in Windows 7 of 8.1 zijn gemaakt, kunt u in Windows 10 herstellen. Ga daarvoor naar Configuratie­scherm > Systeem en beveiliging > Back-up maken en terug zetten (Windows 7).

De optie Back-up maken en terugzetten (Windows 7) bevat ook de optie voor het maken en terug zetten van een systeem­kopie van Windows.

Om Bestands­geschiedenis te kunnen activeren via het Configuratie­scherm, onderdeel Bestands­geschiedenis om back-ups van uw bestanden te maken, knop Inschakelen, is het noodzakelijk eerst een externe backup locatie (bijvoorbeeld een usb-stick of NAS) toe te voegen, gebruik daarvoor de knop Een station selecteren. Bestands­geschiedenis maakt automatisch een back-up van alle persoonlijke mappen, via de optie Mappen uitsluiten kunt u bepaalde mappen weg laten. Het terug zetten van bestanden uit de backup verloopt via de optie Configuratie­scherm > Bestands­geschiedenis > Persoonlijke bestanden terugzetten. Kijk ook even naar de optie Geavanceerde instellingen, hier kunt u de backup frequentie, de maximale omvang van het archief en de bewaar­termijn instellen. Er kleeft een nadeel aan deze backup functie met slechts één archief­bestand. Als dit bestand beschadigd raakt, dan zijn meteen alle daarin opgeslagen bestanden niet meer te herstellen. Wat dat betreft kunt u beter een synchronisatie­tool als SyncBack gebruiken. Dat maakt van elk bestand een aparte back-up.

Foutmelding Bestands­geschiedenis

Toont de backup functie Bestands­geschiedenis een foutmelding met de code 0x81000101, schakel dan Systeemherstel uit via het Configuratiescherm > Systeem > Geavanceerde systeem­instellingen, tabblad Systeem­beveiliging. Selecteer bij het onderdeel Beveiligings­instellingen een partitie met ingeschakelde beveiliging en klik Configureren > Systeem­beveiliging uitschakelen > OK. Herhaal die handeling totdat Systeemherstel voor alle partities is uitgeschakeld. Schakel vervolgens Systeemherstel weer in voor de betreffende partities. Mogelijk is hiermee het probleem opgelost.

De eerste vraag die u zich stelt is: waarvan wil ik een backup? Alleen van belangrijke bestanden, van alle bestanden of van het hele Windows-systeem? In de volgende paragrafen vindt u een bespreking van die opties.

Backup van bestanden

Een backup maken van bestanden is voor Windows 10 geen probleem. U stelt het een keer in en voortaan worden uw bestanden automatisch gebackupt. U hebt daarvoor wel een externe harde schijf nodig die het liefst altijd met de pc is verbonden. Stel de backup als volgt in:

Standaard wordt een backup gemaakt van alle bestanden die in uw gebruikersmap staan. U kunt ervoor kiezen sommige mappen niet buiten de backup te laten. Of u wijst mappen aan die ook moeten worden meegenomen. Doe in beide gevallen het volgende:

Een backup terug zetten

Wilt u de bestanden waarvan u een backup hebt gemaakt, weer terugzetten? Doe dan het volgende:

Backup in de cloud

Het is ook mogelijk om bestanden online op te slaan. U heeft dan geen externe harde schijf nodig. Bekende gratis diensten zijn Dropbox, Google Drive en OneDrive. De hoeveelheid (gratis) opslagruimte verschilt per aanbieder, maar de standaard­ruimte is over het algemeen niet genoeg om een backup te maken van de gehele computer. Wel kunt u er natuurlijk voor kiezen om hier alleen de belangrijke bestanden in op te slaan. De diensten bieden na installatie een gemakkelijke toegang tot de bestanden via de Verkenner. Bestanden die u dan aanpast in de bijbehorende map op de computer, worden gelijk gesynchro­niseerd en staan op internet opgeslagen. Een bijkomend voordeel is dat u overal toegang hebt tot uw bestanden als u verbinding hebt met internet. OneDrive heeft voor op Dropbox en Google Drive dat het standaard aanwezig is in Windows 10.

Prestaties verbeteren

Er zijn veel manieren om de prestaties van Windows 10 te verbeteren. Kijk bijvoorbeeld eens naar de visuele instellingen. Via Configuratiescherm > Systeem > Geavanceerde instellingen komt u bij de instellingen voor Prestaties. Daar kunt u kiezen voor Beste prestaties of bepalen welke animaties en effecten u wilt zien. Prestatiewinst kan ook geboekt worden door overbodige systeem­services uit te schakelen. Klik rechts op de startknop, selecteer Uitvoeren en typ services.msc. Op de website Blackviper vindt u adviezen over services die u zonder problemen kunt uitschakelen.

Zet opstartende programma's uit

Een veel voorkomende oorzaak dat Windows traag wordt, is het gelijktijdig draaien van veel programma's. Dat gebeurt al snel met allerlei software die u misschien niet eens gebruikt. Zorg ervoor dat die niet automatisch starten en uw pc wordt al meteen een stuk sneller.

Start hiervoor de taakbeheerder met Ctrl-Alt-Del > Taakbeheer of klik met de rechter muisknop op de Windows-knop en selecteer Taakbeheer. Als u geen tabbladen ziet in dit overzicht, klikt u op Meer details om die tevoorschijn te halen. Klik op het tabblad Opstarten. Hier ziet u programma's opgesomd die worden gestart als Windows zelf opstart. U ziet naast het programma wie de uitgever ervan is, of het automatisch wordt gestart en wat het effect daarvan op het systeem is. Kijk vooral naar programma's waarbij Veel onder Invloed op opstarten staat.

Om zo'n programma te stoppen klikt u er met de rechter muisknop op en selecteert u Uitschakelen. U kunt het programma altijd nog gewoon zelf opstarten. Wilt u het automatisch opstarten van het programma herstellen, dan gaat u weer naar deze lijst en klikt u op Inschakelen.

Veel van deze diensten herkent u meteen, zoals Microsoft OneDrive of Google Chrome. Maar dat zal niet voor alle programma's gelden. U krijgt meer informatie over onbekende programma's door er met de rechter muisknop op te klikken en Eigenschappen te openen. Daar ziet u onder meer het pad op de harde schijf, of er een digitale handtekening is, de bestands­grootte en wanneer het voor het laatst is aangepast.

Schakel visuele effecten uit

Op wat oudere hardware - bijvoorbeeld een Windows 7 machine die is bijgewerkt naar Windows 10 - kunnen visuele effecten en animaties van invloed zijn op de prestaties. Ze zijn makkelijk uit te zetten.

– Transparantie van vensters uitzetten

Sinds Windows Vista is het mogelijk om de achterliggende vensters of het Bureaublad te zien door de randen van het venster, door het Startmenu of door de taakbalk. Die transparantie kunt u uitzetten.

Zoek in de balk (of met de zoekknop) naast de startknop naar sysdm.cpl om de Systeem­eigenschappen te openen. Klik op het tabblad Geavanceerd en vervolgens bij Prestaties op Instellingen. Dat opent onder meer een venster voor het aanpassen van de visuele effecten.

Door de volgende opties uit te vinken verhoogt u de prestaties van uw systeem:

Gebruik Windows probleem­oplossing

Windows 10 heeft een betrekkelijk onbekende tool die prestatie­problemen kan onderzoeken en oplossingen kan voorstellen. Die is te vinden in het configuratiescherm. U vindt die tool ook door Probleemoplossing in de zoekbalk te tikken en op Enter te klikken. Klik vervolgens rechts onder in het scherm op Onderhoudstaken uitvoeren. Dit opent een venster Computerproblemen oplossen en helpen voorkomen. Klik op Volgende. De probleem­oplosser vindt bestanden en koppelingen die nauwelijks worden gebruikt en wijst op andere zaken die van invloed kunnen zijn op de prestaties. Deze opdracht moet u uitvoeren als Administrator.

Vraag hulp aan de Prestatiemeter

De tools Broncontrole en Prestatiemeter kunnen een controle uitvoeren op het systeem, waarna u een rapport krijgt met systeem­informatie en mogelijke oplossingen. Typ hiervoor in de zoekbalk perfmon /report. Voor het snelste resultaat kunt u het beste het eerst kijken naar Waarschuwingen onder het vak Diagnostische resultaten. Hier staan bijvoorbeeld opmerkingen over eventueel ontbrekende drivers, crashende services en andere gebeurtenissen die aandacht verdienen. Bovendien biedt het overzicht stapsgewijs oplossingen. Scroll ook door naar Overzicht van bronnen. Daar ziet u hoe de CPU, netwerk­verbinding, schijf en het geheugen presteren. Ze worden gemarkeerd met een groen bolletje als er geen problemen zijn, met geel als er wat op te merken valt, en rood als er een probleem is gevonden.

Verwijder bloat

Soms is de grootste boosdoener die het systeem traag maakt, de schuld van bloatware die de processor en systeem­bronnen nodeloos bezet houdt. Voor­geïnstalleerde adware en bloatware zijnvaak geïnstalleerd door de fabrikant. Pc's draaien stukken vlotter als u die software verwijdert. Voer eerst een systeemscan uit op zoek naar adware en malware. Dat kunt u doen met een beveiligings­pakket van bijvoorbeeld Norton of McAfee of met de ingebouwde Windows Defender (Apps > Systeem > Windows Defender, of door de naam te typen in de zoekbalk) en op Nu scannen te klikken. Een extra controle voert u uit met een gratis tool als Malwarebytes Anti-Malware. De gratis versie zoekt en verwijdert wat het vindt, de betaalde variant voorkomt verdere infecties. Voor het verwijderen van bloatware heeft opties als PC Decrapifier, Should I Remove It? en SlimComputer.

Schoon schip met Schijfopruiming

Toepassingen slaan constant bestanden op en verwijderen die weer. Soms worden bestanden bewaard. Google Chrome bewaart bijvoorbeeld een cache met uw voorkeuren, cookies, instellingen voor bepaalde sites, locaties. Ook andere toepassingen doen dit. Soms is het helemaal niet nodig om dat te bewaren.

Automatisch dagelijks onderhoud

Onderhouds­werkzaamheden, zoals updates, beveiligings­scans en systeem­diagnoses, worden standaard dagelijks rond 2 uur ’s nachts uitgevoerd als de computer niet in gebruik is. Indien mogelijk wordt de computer daarvoor zelfs uit de slaapstand gehaald. Via het Configuratiescherm > Beveiliging en onderhoud > Onderhoud > Onderhouds­instellingen wijzigen kunt u die aanvangstijd veranderen. Wilt u niet dat de computer voor onderhouds­werkzaamheden uit de slaapstand komt, haal dan het vinkje weg bij de optie Toestaan dat de computer op het geplande tijdstip voor gepland onderhoud wordt geactiveerd. Blijkt het niet mogelijk het dagelijks onderhoud op het geplande tijdstip uit te voeren bijvoorbeeld omdat de computer dan in gebruik is of uit staat, dan wordt dat bij de eerstvolgende mogelijkheid uitgevoerd. Via de link Geschiedenis van uw updates weergeven is te zien welke updates al zijn geïnstalleerd.

Na sommige updates is het noodzakelijk de computer direct opnieuw te starten. Via het aanmeld­scherm komt u te weten of het nodig is om de pc opnieuw op te starten om de installatie van updates te voltooien. U krijgt de keuze om de pc direct opnieuw op te starten of om het opnieuw opstarten maximaal drie dagen uit te stellen. Het telkens opnieuw moeten opstarten van de computer kan soms slecht uitkomen, maar Windows Updates zijn erg belangrijk om uw computer te beschermen tegen beveiligings­risico’s. Afhankelijk van uw internetverbinding en computer kan het installeren van updates enkele minuten of zelfs enkele uren in beslag nemen. Hoe dan ook, omwille van uw veiligheid op het internet is het noodzakelijk om dit niet uit te stellen en de updates direct uit te voeren.

Vroeger mochten Microsoft-apps en -updates om veiligheids­redenen alleen van een Microsoft server gedownload worden, vanaf Windows 10 is dat veranderd. De apps en updates voor Windows en andere Microsoft producten kunt u nu ook van andere servers downloaden via de optie Start > Instellingen > Bijwerken en beveiliging > Geavanceerde opties > Kiezen op welke manier updates worden geleverd. Dat bekort de downloadtijd aanzienlijk. Als u niet wilt dat de netwerk­prestaties opeens drastisch verslechteren omdat updates over uw internet­verbinding naar andere computers worden verspreid, dan zet u die optie uit of activeer de optie Pc's in het lokale netwerk zodat apps en updates vanaf een vertrouwd apparaat binnen het eigen netwerk worden gedownload.

Ontstaan er problemen na het installeren van een update? Dan is die te verwijderen via de optie Geschiedenis van updates weergeven > Installatie van updates ongedaan maken. Dat gaat ook via het Configuratiescherm > Programma's > Programma's en onderdelen > Geïnstalleerde updates weergeven, rechter muisklik op de betreffende update, optie Verwijderen.

Om te voorkomen dat gebruikers onnodig veiligheids­risico’s lopen door de installatie van updates eindeloos uit te stellen, worden alle beschikbare updates in Windows 10 Home automatisch gedownload en direct geïnstalleerd. Bij Windows 10 Pro gebeurt dat na 8 maanden. Sommige updates, zoals hardware drivers, kunnen voor problemen zorgen. Het verwijderen van zo’n problematische update heeft geen zin omdat die automatisch opnieuw wordt geïnstalleerd. Microsoft heeft als oplossing daarvoor de tool Show or hide updates (download: support.microsoft.com) beschikbaar gesteld.

U kunt in plaats van het weer verwijderen van een update ook Windows Systeemherstel gebruiken. U bereikt Systeemherstel via Configuratiescherm > Herstel > Systeemherstel starten. Hiermee zet u Windows terug naar een tijdstip toen het probleem er nog niet was. Komt het probleem na het updaten weer terug, dan weet u dat een update de oorzaak is en kunt u die uitschakelen.

Updatebestanden verwijderen

Windows Update slaat de updatebestanden op in de map C:\Windows\­SoftwareDistribution. Gezien het grote aantal updates kan deze map in de loop van de tijd flink groeien. Door succesvol geïnstalleerde updatebestanden te verwijderen, maakt u schijfruimte vrij. De map SoftwareDistribution kunt u zonder problemen in zijn geheel verwijderen. U moet dan tijdelijk wel eerst de service Windows Update stoppen. Dat kan bij het onderdeel Services door met rechts op de service Windows Update te klikken en te kiezen voor Stoppen. Met behulp van de Windows Verkenner kunt u de map met update­bestanden nu verwijderen. De update geschiedenis wordt dan ook gewist, maar dat is geen probleem. Nadat Windows opnieuw is gestart, wordt de map opnieuw aangemaakt en werkt Windows Update weer als vanouds.

Problemen met Windows Update oplossen

Problemen met de updatefunctie van Windows nogal eens voor. Veel van die problemen lost u op door de map Software­Distribution te verwijderen. Ook het handmatig downloaden en installeren van de steeds weer terugkerende update wil nog wel eens helpen. Een update spoort u op door te googlen naar het bij de update vermelde KB-nummer.

letop.pngWordt een update van .NET Framework niet geïnstalleerd, dan is dat meestal op te lossen met de Microsoft .NET Framework Repair Tool.

Heeft u problemen met Windows Update? De script Reset Windows Update Agent kan dat onderdeel herstellen. Reset Windows Update Agent is geen ‘echt’ programma, maar een script. Download het zip-bestand en pak het uit. Klik met de rechter muisknop op het bestand ResetWUEng.cmd en voer het uit als administrator. Windows Update wordt opnieuw ingesteld waarna dat onderdeel (als het goed is) weer goed werkt. Wilt u meer weten over de manier(en) waarop u de Update functie van Windows kunt herstellen? Kijk dan op deze website

Windows Defender

Het beveiligings­programma Windows Defender start u met de link Windows Defender gebruiken onder in het scherm of via het Configuratiescherm. Windows Defender controleert het systeem voortdurend op mogelijke besmetting met virussen, spyware en andere ongewenste software. De virus-, spyware- en malware­definities worden dagelijks tijdens de geplande onderhouds­werkzaamheden bijgewerkt. Aansluitend wordt ook een scan uitgevoerd, maar die kunt u ook zelf activeren via de knop Nu scannen op het tabblad Startpagina). Blijkt Windows Defender voor problemen te zorgen, bijvoorbeeld bij het achterhalen van een wachtwoord met een password recovery tool, dan kunt u de Realtime beveiliging via Instellingen > Windows Defender tijdelijk uitschakelen. Na enige tijd zal Windows die automatisch weer inschakelen. Als u dat wilt voorkomen, kunt u als alternatief bepaalde mappen, bestanden of bestandstypen, zoals het HOSTS-bestand of zelfs een uitvoerbaar bestand (een programma), via de link Een uitsluiting toevoegen uitsluiten voor controle door Defender. Bent u gehecht aan uw privacy, schakel dan de opties Cloudbeveiliging en Sample indienen uit om te voorkomen dat persoonlijke informatie naar Microsoft wordt verzonden.

Activeren

Heeft de automatische activatie van Windows nog niet tijdens de setup plaats gevonden, dan kunt u dat alsnog doen. Als dat vanwege activatieproblemen noodzakelijk is dan kunt u ook de productcode wijzigen. Via de knop Ga naar Store schaft u een upgrade naar Windows 10 Pro aan. Meer informatie over het activeren van Windows 10 vindt u hier. Ondervindt u problemen bij het activeren? Misschien vindt u op deze site een oplossing.

Problemen opsporen met Sysinternals

Vroeg of laat komt u wel een keer problemen tegen in Windows. Een registersleutel die verkeerd staat, een proces dat niet wil stoppen, malware die maar mee blijft opstarten of u hebt even wat systeem­informatie nodig. De Sysinternals-tools bieden dan uitkomst.

Alle programma's in de verzameling van Sysinternals zijn portable, dat wil zeggen dat u ze niet hoeft te installeren. De tools in de reeks die hier besproken worden zijn Process Explorer, een veel krachtigere versie van Taakbeheer, Process Monitor dat de pc in de gaten kan houden, Autoruns dat opstartitems kan beheren en BgInfo om systeem­informatie op het bureaublad weer te geven.

De makers van Sysinternals willen de software zo eenvoudig mogelijk beschikbaar maken. Daarom kunt u via deze url de volledige collectie aan tools in één keer downloaden als zip-bestand van slechts 14,5 MB. U kunt u ook de losse tools downloaden.

Sysinternals heeft ook nog een alternatieve distributie­methode: een netwerkschijf die voor iedereen beschikbaar is met daarop alle Sysinternals-tools. U opent deze netwerkschijf met een aantal commando's via de Opdrachtprompt. Open de Opdrachtprompt door met de rechter muisknop op het startmenu te klikken (in Windows 8 en 10) en te kiezen voor Opdrachtprompt (administrator). Voer het volgende commando in: net start webclient en druk op Enter, gevolgd door robocopy.exe \\live.sysinternals.com\­tools C:\sysinternals. De bestanden worden nu gekopieerd en automatisch in de betreffende map geplaatst. Typ ten slotte net stop webclient gevolgd door Enter om de verbinding weer te verbreken. Als u nu naar de map C:\sysinternals gaat, ziet u daar alle Sysinternals tools..

Process Explorer openen

Process Explorer is een geavanceerder soort Taakbeheer dan die in Windows. U opent Process Explorer door in de map C:\sysinternals het bestand procexp.exe te openen. Doe dat met administratorrechten door er met de rechter muisknop op te klikken en te kiezen voor Als administrator uitvoeren. Klik na het openen op Agree om akkoord te gaan met de licentie­voorwaarden.

Op het hoofdscherm ziet u direct al heel wat informatie. Links staan alle processen in een 'boomweergave'. In deze weergave is te zien welke processen bij elkaar horen. Van elk proces zijn de volgende gegevens zichtbaar: CPU, Private Bytes, Working Set, PID, Description en Company Name. De kolom CPU geeft de hoeveelheid processorkracht aan die een proces verbruikt. Private Bytes geeft de hoeveelheid werkgeheugen aan die toegekend is aan een proces en Working Set de hoeveelheid geheugen dat daadwerkelijk gebruikt wordt. De kolom PID tot slot toont de zogenoemde process identifier, een uniek nummer om een bepaald proces mee te identificeren. Het is mogelijk om Taakbeheer te vervangen met Process Explorer. Hiervoor klikt u op Options / Replace Task Manager. Wilt u het originele Windows Taakbeheer weer terug hebben, dan selecteert u dezelfde optie.

Process Explorer-interface

Als u met de rechter muisknop op een proces klikt, verschijnt een aantal opties. Met Window kunt u het venster dat bij het proces hoort, naar voren brengen door op Bring to Front te klikken. Met Restart start u een proces opnieuw, en met Search Online opent u de browser met een zoekopdracht naar de naam van het proces. Met de optie Check VirusTotal wordt het proces geüpload naar de VirusTotal-service. Als u die optie kiest (en op Yes klikt om akkoord te gaan met de voorwaarden van die dienst), dan ziet u na een tijdje in de kolom VirusTotal bijvoorbeeld 0/47. In dat geval hebben nul van de 47 virusscanners die de webdienst VirusTotal gebruikt malware in het proces aangetroffen.

Kiest u voor de optie Properties in het rechter muisknopmenu, dan verschijnt andere informatie, verdeeld over tien tabbladen. Op het tabblad Image bijvoorbeeld ziet u onder meer wanneer een proces gestart is (achter het kopje Started). Op het tabblad Performance Graph ziet u welke systeembronnen onlangs gebruikt zijn en op het tabblad Threads staat het aantal threads dat het proces heeft.

Om het achterliggende proces te vinden bij een bepaald open venster klikt u op de reddingsboei naast de verrekijker (laatste pictogram in de rij). Houd de knop ingedrukt, waarna Process Explorer verdwijnt, beweeg dan de muis naar het venster waarvan u het achterliggende proces wilt weten. Laat de muis los en het proces wordt automatisch in Process Explorer geselecteerd.

Een 'handle'

Herhaaldelijk ziet u in Windows Taakbeheer en ook in Process Explorer de term 'handle' voorbijkomen. Windows gebruikt een getal (een 'handle") om daar objecten in het geheugen mee aan te duiden, zoals een venster, een bestand dat open is of een proces. Zo'n handle dient als referentie naar het object. Zo kunt u zien welke bestanden een proces in gebruik heeft. In Process Explorer kunt u de handles van een proces zien door op Ctrl+H te drukken en bepaalde handles sluiten.

Overigens zijn DLL's (de zogenoemde dynamic link libraries) gedeelde code die bepaalde functionaliteiten leveren. Deze DLL's zijn aparte bestanden, zodat ze door meerdere programma's gebruikt kunnen worden. Die ziet u met Ctrl+D.

Process Monitor

Process Monitor is, in tegenstelling tot Process Explorer, een tool om te zien wat er allemaal aan de gang is binnen uw systeem. U opent het door in de map C:\sysinternals te kiezen voor het bestand Procmon.exe. Voer ook dit programma uit als administrator om over alle mogelijkheden te beschikken en klik na het openen op Agree om akkoord te gaan met de licentie­voorwaarden.

Er komen voortdurend nieuwe gebeurtenissen binnen die Process Monitor vastlegt, dus de lijst wordt steeds langer. Standaard ziet u de volgende kolommen in Process Monitor: Time, Process Name, PID, Operation, Path, Result en Detail. Time is de tijd waarop het event plaatsvond; Process Name is het betreffende proces; Operation is wat voor actie er plaatsvond, Path is het bestandspad waarop het event betrekking had. De kolom Result geeft aan of een actie is gelukt en kan onder andere de aanduiding SUCCESS, NAME NOT FOUND of ACCESS DENIED bevatten. In Detail staat meer gedetailleerde informatie. Wanneer u met de rechter muisknop op een event klikt en kiest voor Jump To, wordt het Path geopend, dat kan een registersleutel zijn, een map of een bestand.

Dieper in Process Monitor

Met Process Monitor kunt u een flink aantal problemen oplossen. Wat kan helpen als u een probleem hebt, is om Process Monitor open te houden en zodra het probleem optreedt het loggen stop te zetten door op File en Capture Events te klikken. Vervolgens kunt u filteren door met de rechter muisknop op de procesnaam of Operation te klikken en te kiezen voor Include om alleen events van dat proces weer te geven of met die operation. Klik op Exclude om events van dat proces weg te halen.

U wilt bijvoorbeeld weten waar een bepaalde registersleutel is voor een Windows-instelling. Dan filtert u op Explorer.exe door die te 'includen', vervolgens voert u de Windows-instelling uit door die aan te passen en op te slaan en daarna stopt u het vastleggen van events door op File > Capture Events te klikken. Nu filtert u bijvoorbeeld op RegSet Value, omdat een Windows-instelling altijd een registerinstelling wijzigt. Na even zoeken ziet u daar de betreffende wijziging. Dat kan ook met een foutmelding: filter op het proces dat de foutmelding veroorzaakt en kijk wat er gebeurtvlak voor de foutmelding. Dat kan aanwijzingen geven over wat er misgaat.

Autoruns

Autoruns is bedoeld voor elke Windows-gebruiker. Met Autoruns kunt u zien wat er allemaal mee opstart met de computer. Dat is meer dan alleen de processen die u ziet in de Taakbeheer van Windows 10. U opent Autoruns door het bestand autoruns.exe te openen in de map C:\sysinternals. Voer ook dit programma uit als administrator om van alle functies gebruik te kunnen maken en ga daarna akkoord met de voorwaarden. U ziet hier een aantal kleuren per opstartitem. Standaard analyseert Autoruns alle opstartitems of deze ondertekend zijn. Vaak zijn ondertekende processen veiliger.

Roze houdt in dat er geen handtekening is gevonden. Geel houdt in dat er een opstartitem bestaat, maar dat het bestand of de taak niet langer bestaat. Net als bij Process Explorer en Process Monitor kunt u met de rechter muisknop op een item klikken en kiezen voor Jump to om direct naar het item te gaan om rond te kijken. Om een opstartitem uit te schakelen, vinkt u het uit. Om het permanent te verwijderen, klikt u er met de rechter muisknop op en klikt u op Delete.

Malware herkennen met Autoruns

Bovenin Autoruns kunt u overigens filteren per item, bijvoorbeeld op loginitems (Logon), geplande taken (Scheduled Tasks). Op het tabblad Internet Explorer ziet u alle IE-invoegtoepassingen. Met een vinkje schakelt u het een en ander uit. Het beste vinkt u alles uit, voor een optimale browser­ervaring. Eventuele malware herkent u aan een mogelijke combinatie van dingen: dat de invoegtoepassing niet digitaal ondertekend is, er geen Publisher is, dat de invoegtoepassing zich vaak bevindt bij het Logon-tabblad. malware bevindt zich vaak in C:\Windows of C:\Windows\System32, het heeft een naam die nergens op slaat met een willekeurig pictogram. Ziet u zo'n proces, scan het dan even met VirusTotal (op dezelfde manier als bij Process Explorer) en schakel het uit. Een andere handigheid is om wijzigingen bij te houden van opstartitems.

U kunt de huidige scan opslaan in Autoruns door op File en dan Save te klikken. Als u dan op een later tijdstip opnieuw Autoruns opent, kunt u de wijzigingen sindsdien zien door op File en Compare te klikken. Kies in het venster dat nu verschijnt voor het bestand dat u toen op hebt geslagen. Vervolgens ziet u gewijzigde configuraties in Autoruns in het groen weergegeven. Zo wordt het makkelijker om de malware te herkennen: u hoeft alleen de wijzigingen door te nemen.

Andere Windows-installatie analyseren met Autoruns

Autoruns heeft een functie waarmee u een harde schijf kunt analyseren van een andere computer. Stel u zit met een pc die niet meer op wil starten of die helemaal vol zit met malware, dan heeft Autoruns de mogelijkheid om deze harde schijf te analyseren en de opstartitems in te zien en aan te passen. Hiervoor is het nodig de harde schijf met de computer te verbinden, bijvoorbeeld met een usb-dockingstation met SATA-aansluiting erin. Heeft u dat gedaan, klik dan in Autoruns op File en daarna op Analyze Offline System. Vul nu het pad in naar de Windows-map op de harde schijf bij System Root en ook het pad User Profile met het pad naar een gebruikersprofiel dat aanwezig is op de computer. Heeft u dat gedaan, klik dan op OK om Autoruns de Windows-installatie te laten analyseren. U kunt nu alle opstartitems bekijken, de verdachte processen er tussen uit vissen en die uitschakelen.

Systeeminfo op het bureaublad met BgInfo

Om de belangrijkste systeembronnen in de gaten te houden, kan BgInfo van pas komen. Daarmee wordt belangrijke systeeminformatie op de bureaublad­achtergrond weergegeven. Let op, als uw beeldscherm een hoog aantal dpi heeft, is het nodig met de rechter muisknop op Bginfo.exe te klikken en te kiezen voor Eigenschappen. Ga naar het tabblad Compatibiliteit en kies voor Beeldscherm aanpassen uitschakelen bij hoge DPI-instellingen. Klik op OK om het venster te sluiten en de wijzigingen actief te maken. U opent BgInfo door op het bestand Bginfo.exe te klikken in de Sysinternals-map.

Als u nu op klikt in BGInfo verschijnt veel pc-informatie op de achtergrond, zoals de hoeveelheid vrije ruimte, de opstarttijd, de cpu, het geïnstalleerd geheugen, het IP-adres en meer. U kunt het geheel instellen door in het grote tekstvak te typen en de tekst aan te passen. Variabelen zijn aangegeven met vishaakjes. U kunt informatie weghalen door het in het tekstvak te wissen. Als u weer iets wilt toevoegen, selecteert u die bij Fields en klikt u op Add. Bij Position kunt u instellen waar BgInfo wordt weergeven en bij Background kunt u kiezen wat er moet gebeuren met uw bureaublad­achtergrond. Standaard wordt die behouden en wordt de systeem­informatie er transparant overheen gelegd. U kunt op Use these settings klikken om deze aan te passen.

Overige tools

Er bevinden zich nog andere tools in Sysinternals. Een ervan is bijvoorbeeld TCPView, dat u kunt starten met tcpview.exe. U ziet vervolgens een lijst met actieve internetverbindingen, met de procesnaam, het protocol (TCP of UDP), het lokale adres, de poort, het externe adres en de externe poort en de staat. Door met de rechter muisknop op een verbinding te klikken, kunt u die bijvoorbeeld stoppen door voor Close Connection te kiezen. U kunt ook een 'Whois' doen om informatie over de domeinnaam, indien beschikbaar, te verkrijgen. Rode verbindingen zijn overigens net verwijderd, groene verbinding zijn nieuw.

Om snel informatie te verkrijgen over de pc, is Coreinfo handig. U opent Coreinfo door met de rechter muisknop in de map C:\sysinternals te klikken met Shift ingedrukt. Kies dan voor Opdrachtpromptvenster hier openen. Typ vervolgens coreinfo.exe en druk op Enter. U ziet nu bijvoorbeeld of er een hypervisor is en of de processor 64 bit is. U ziet ook de overige instructies die uw cpu ondersteunt.

Een hypervisor of virtual machine monitor is in de informatica een opstelling die ertoe dient om meerdere besturingssystemen tegelijkertijd op een hostcomputer te laten draaien. Met de term hypervisor wordt de eerdere term supervisor uitgebreid, die gewoonlijk toegepast werd op besturings­systeemkernels.

Coreinfo geeft veel informatie weer over de processor van het systeem, zoals welke functies die allemaal heeft.