Pagina Menu

Gebruik de stroom­bekabeling

homeplugschema

 

 

 

Draadloos internet is flexibel, maar de betrouwbaarste en snelste verbinding biedt nog altijd de goede oude netwerkkabel. Alleen hebben maar weinig mensen in hun huis overal netwerkbekabeling liggen. Er is een andere manier: netwerken via het stopcontact. Het idee achter PowerLAN is even logisch als eenvoudig: gebruik de stroombekabeling die in ieder huis aanwezig is voor het verspreiden van het netwerksignaal door het huis. Stopcontacten zitten overal en ook altijd in de buurt van de apparaten die het netwerksignaal nodig hebben, zoals een mediaspeler en natuurlijk de computer. Daarbij heeft netwerken via het stopcontact niet de nadelen van draadloos internet, zoals het ongelijkmatige signaal dat met de afstand snel in kwaliteit afneemt en de moeizame beveiliging tegen illegale gebruikers die ver buiten uw huis het signaal kunnen opvangen en misbruiken. Deze techniek is het beste te omschrijven als een soort tunnel die gebruik maakt van het elektriciteitsnetwerk in huis. HomePlug werkt het beste binnen uw eigen huis.

Al lang bekende techniek

Netwerken via het stopcontact introduceert een hele reeks nieuwe technische termen. De officiële afkorting voor het versturen van een communicatiesignaal over elektriciteitsbekabeling is PLC. Dat staat voor Power Line Communication, maar ook wordt wel Power Line Carrier als volledige naam gebruikt. Bij deze techniek wisselen twee kastjes die met het stroomnet zijn verbonden onderling gegevens uit via dat stroomnet. Sinds een paar jaar is er apparatuur te koop waarmee dit in huis mogelijk is. Nieuw is het niet, wel dat het wordt gebruikt om grote hoeveelheden gegevens op een hoge snelheid te versturen. PLC zelf is al oud. Zo worden bijvoorbeeld alle lantaarnpalen aan- en uitgezet via een signaal over het elektriciteitsnet waarop ze zijn aangesloten. Ook wordt PLC ingezet wanneer u een elektriciteitsmeter in huis hebt die verschillende tarieven voor dag en nacht hanteert. Die meter wordt middels een klein signaal over het elektriciteitsnet van de ene stand naar de andere geschakeld.

Terminologie

PowerLAN is een manier om een ethernetsignaal via het stroomnet door te geven. Qua kwaliteit en kosten ligt het tussen draadloos en bedraad in. Het wordt vaak aangeprezen als een methode die geen configuratie vereist, maar dat is erg optimistisch gedacht. U moet twee adapters met elkaar pairen voordat ze kunnen communiceren en dat gaat niet altijd vanzelf.

Hoewel er veel merken zijn die PowerLAN-apparatuur verkopen, zijn er eigenlijk maar twee producenten van de chips die in die apparaten gebruikt worden. Dat zijn D52 en IntelIon. Bekende netwerkmerken als Netgear, Buffalo en D-Link gebruiken veelal D52, terwijl Cisco, Linksys en Motorola hun producten baseren op Intellon-chips. Het gevolg van de verschillende chips is dat apparatuur van het ene merk vaak niet samenwerkt met die van het andere merk. Kies bij de aanschaf van uw eerste powerline-apparaat daarom voor een bekend merk dat (vrijwel) zeker langer verkrijgbaar zal zijn en houd bij latere aankopen rekening met de eerste aanschaf. Het moet namelijk wel kunnen samenwerken.

Standaarden

Er zijn verschillende standaarden voor PowerLAN-apparatuur. De bekendste PLC-standaard is HomePlug. In 2005 kwam de standaard HomePlug AV uit. HomePlug AV kan tot een snelheid van 200 Mbit gaan en is daardoor geschikter voor het streamen van multimedia over het stroomnet. Anders dan bij een netwerk met standaard netwerkbekabeling en apparatuur is op een powerline-netwerk de snelheid het totaal van alle deelnemende apparaten. Twee apparaten delen dus de 200 Mbit en hebben daardoor eigenlijk maar 100 Mbit per verbinding tot hun beschikking. En de volgende stap? De snelheid wordt steeds hoger en de prijs lager. De adapters zijn nu nog langzamer dan de overdrachtsnelheid via een gewone netwerkkabel. Maar het is voldoende voor internetgebruik, zelfs het streamen van HD-video's is mogelijk.

Het opstappunt

Een PowerLAN-netwerk bestaat uit verschillende onderdelen. De belangrijkste daarvan is het opstappunt, waar het internetsignaal op het stroomnet wordt gezet. Voor het internetsignaal zorgt meestal een router die in of achter het adsl- of kabelmodem zit. Hieruit komt minimaal één (maar vaak ook meer) netwerkkabel die de router verbindt met de computers op het thuisnetwerk. Net zo'n kabel is nodig om het PowerLAN te activeren, samen met een PowerLAN-plug. De laatste is een klein kastje met een stekker die in het stopcontact past en een ingang voor de netwerkkabel. Het kastje bevat de benodigde hardware om het netwerksignaal om te zetten naar een signaal dat via het stroomnet verspreid kan worden.

Het afstappunt

Om profijt te hebben van het netwerksignaal dat nu op de elektriciteits­bedrading in huis zit, moet het er natuurlijk ook ergens weer afgehaald worden. Dat kan door elders in het huis de tweede adapter in het stopcontact te steken, er een netwerkkabel aan te koppelen en die te verbinden met een pc. In de tekening is het blauwe lijntje het standaard netwerk met netwerkbekabeling, het rode lijntje is het deel dat over de elektriciteitsbekabeling gaat

Minimaal twee adapters

powerline_adapter

 

 

 

leder powerline-apparaat is eigenlijk een modem, vergelijkbaar met toen er nog werd geïnternet door in te bellen bij een provider. De ene adapter ontvangt het digitale signaal van het netwerk, zet het om in een frequentie en stuurt die over het elektriciteitsnet. De andere adapter ontvangt de frequentie en zet die weer om in een digitaal signaal dat naar het traditionele netwerk gaat. Voor een verbinding zijn dus minimaal twee adapters nodig. Veel fabrikanten verkopen zogeheten starterkits van twee adapters die gegarandeerd samenwerken. U kunt ook zonder problemen adapters van verschillende fabrikanten binnen hetzelfde stroomnetwerk gebruiken. Let echter wel op dat u geen verschillende snelheidsstandaarden mixt. Als u dat probeert, doet werkt geen enkele adapter meer.

Soort switch

Zodra het signaal van het internet ergens in huis via een opstappunt op het elektriciteitsnet is gezet, kan het er op ieder stopcontact worden afgehaald. En dat is niet beperkt tot één stopcontact. Het signaal staat in het hele huis op alle stopcontacten en er kan dus in ieder daarvan een adapter worden gestoken waaraan vervolgens weer een computer, gameconsole of mediaspeler kan worden aangesloten. Het elektriciteitsnetwerk is een stervormig netwerk en te gebruiken als een soort switch, het netwerkverkeer kan naar net zoveel andere apparaten worden verstuurd als er maar aan het elektriciteitsnet aangesloten kunnen worden.

Netwerkvereisten

Behalve minimaal twee powerline-adapters is er nog een belangrijke eis aan de configuratie van het thuisnetwerk om powerline werkend te krijgen. De powerline-adapters zijn passieve apparaten. Ze doen niets dan het signaal omzetten in beide richtingen. Een powetline-adapter geeft bijvoorbeeld geen IP-adressen uit of verleent andere netwerkdiensten als DNS of firewall. Al deze bekende netwerkfuncties moeten dus nog op het netwerk worden aangeboden. Veelal gebeurt dit op de router die dus behalve een DHCP-server die netwerkadressen uitgeeft, ook een DNS-server is en bijvoorbeeld uitzoekt welk IP-adres er hoort bij een adres van een website die u in de browser typt.

Homeplug zonder draadje

Er zijn HomePlug-setjes waarbij de tweede adapter ook een draadloos toegangspunt is. Die adapter kan voor draadloos internet zorgen op plekken waar dat eigenlijk niet mogelijk is zonder graven of boren. Gedoe met Wifi-versterkers en steun-antennes is niet nodig: aansluiten inpluggen en de verbinding werkt. Een voorbeeld is de BlackBase EA203W HomePlug adapter. In de W zit het geheim. Deze afapter werkt ook als een access point voor een draadloos netwerk. Dus u sluit één exemplaar met een netwerkkabel aan op de router en een andere adapter plaatst u in een hoek van de huiskamer. Vanaf dat moment hebt u draadloos netwerk in de huiskamer. De praktijk leert dat deze adapters voldoende snelheid halen om hd-video te bekijken.

Test met PC

adapter_dlan

 

 

Wanneer u een nieuwe powerline-verbinding in gebruik neemt om ergens in huis een niet-computer aan het netwerk te verbinden, is het aan te bevelen de verbinding eerst met een pc te testen. De meeste mediaspelers hebben geen of nauwelijks bruikbare hulpprogramma's om de verbinding met het netwerk te testen. Met een computer kunt u veel gemakkelijker nagaan of het ook echt werkt. Om te zien of er een verbinding is, opent u een DOS-venster via Start, Uitvoeren en dan het commando cmd gevolgd door Enter. Met het commando ipconfig gevolgd door Enter krijgt u de IP-adressering te zien en via ping en dan het IP-adres van de standaard gateway gevolgd door Enter kunt u zien of u de router in het netwerk kunt bereiken. Krijgt u 'antwoord', dan is de netwerkconfiguratie en bekabeling in orde.

Te weinig stopcontacten

Een nadeel van powerline-apparatuur is dat die een wandcontactdoos bezet. Met een beetje pech is er bij het apparaat dat u wilt aansluiten op het netwerk maar één wandcontactdoos beschikbaar en hebt u dankzij de powerline-adapter nu wel netwerktoegang, maar kan het apparaat niet ingeschakeld worden omdat er geen vrij stopcontact meer is. Een oplossing hiervoor zijn powerline-adapters die een extra stopcontact hebben ingebouwd. Fabrikant Devolo bracht onlangs de dLAN 1200+WIFI-adapter uit, die dit probleem oplost, maar er zijn er meer.

Switch gebruiken

Hebt u op een plaats meer dan één netwerkaansluiting nodig, dan zijn er meerdere oplossingen. U kunt de netwerkkabel die uit de powerline­adapter komt, verbinden met een switch. En op die switch weer andere computers aansluiten.

Speciale stekkerdoos

adapter_ZyXel491

 

 

 

 

Een andere mogelijkheid om op één plek meerdere computers aan het netwerk aan te sluiten is een stekkerdoos gebruiken met ingebouwde PowerLAN-adapter en switch. Een voorbeeld hiervan is de Zyxel PLA491. Dit alles-in-één-apparaat wordt met een normale stekker op de wandcontactdoos aangesloten. Behalve de elektriciteit haalt deze stekker ook meteen het PowerLAN-signaal binnen. Op de stekkerdoos kunnen via vier switch-poorten vier apparaten op het netwerk worden aangesloten. En dankzij het geïntegreerde stekkerblok kunnen ze alle vier ook nog eens hun elektriciteit uit het apparaat krijgen. Zowel de stopcontacten als de PowerLAN-functie kunnen apart in- en uitgeschakeld worden.

Adapters configureren

Powerline-apparatuur werkt erg eenvoudig. Het grootste deel van de configuratie gebeurt automatisch. De adapters communiceren met elke andere adapter, zolang ze qua merk en snelheid maar gelijk of compatibel zijn. Soms is echter extra informatie nodig. Zo gebruiken veel adapters een netwerknaam om te zien welke andere adapters bij hen horen. Die netwerknaam moet dus op alle adapters gelijk zijn. Het instellen van deze extra instellingen gaat via de installatiesoftware die met de adapters wordt meegeleverd. Voor de firmware kijkt u het beste op de website van de maker van de adapters. Grote kans dat daar een nieuwere versie van de firmware staat dan er met het nieuwe product is meegeleverd.

Beveiliging

Al uw gegevens op het stroomnet zetten, lijkt vragen om problemen. In de praktijk valt het mee. Door de manier waarop uw huiselijke stroomnet is aangesloten op het publieke stroomnet hoeft u niet bang te zijn dat uw gegevens ook zomaar bij de buren op het stroomnet zitten. Het signaal wordt geblokkeerd  door de meterkast en belandt dus niet bij uw buren. De verdeelkast, het elektrisch schakelsysteem in de meterkast waar bijvoorbeeld ook de aardlekschakelaar zit, bevatten filters die signalen zoals van powerline-apparatuur stoppen en dus binnen uw huiselijk net houden. Uitzonderingen op deze regel zijn er wel, net als bij de babyfoon. Hierdoor kunt u HomePlug ook gebruiken om internet te delen met uw buurman.

Waarom toch beveiligen? Beveiligen is ook een manier om netwerkverkeer te scheiden. Gebruikt u bijvoorbeeld twee netwerken door elkaar, dan kunt u door het netwerkverkeer te versleutelen uw netwerk afscheiden van de andere gebruikers. Beveiligen van uw netwerk gaat nog makkelijker dan bij een draadloze router. Soms is hier software voor nodig, maar steeds vaker is er op de adapters een knop aanwezig. Het gebruik ervan maakt de beveiliging vele malen beter dan die van een draadloos netwerk. Die signalen zijn immers op te pikken, netwerksignalen over het stroomnetwerk niet. Ook niet als er criminelen bij de elektriciteitkast in de wijk staan, de afstand tussen uw huis en die kast is te groot voor de netwerksignalen om te overbruggen.

De nieuwste versies van powerline-apparatuur ondersteunen encryptie. Daarbij worden alle gegevens versleuteld die door een adapter op het elektriciteitsnet worden gezet. De gegevens zijn dan onleesbaar tenzij iemand de sleutel heeft om ze weer leesbaar te maken. Die sleutel kunt u zelf instellen en moet op alle PowerLAN-apparaten die u gaat gebruiken worden geconfigureerd. Let wel op: één tikfout en het werkt niet. Om de gegevens tussen twee adapters te versleutelen is de software nodig die ter configuratie met de adapters wordt meegeleverd.

Een aantal leveranciers van PowerLAN-apparatuur heeft de beveiliging nog eenvoudiger gemaakt. Voorbeelden zijn Zyxel, Devolo en Linksys. Bovenop iedere Linksys PowerLine-adapter zit bijvoorbeeld een kleine knop. Dit is de knop voor Eenvoudig verbinding maken, zoals Linksys het noemt. Met deze knop kan eerst op de ene adapter de initialisatiemodus worden gestart en daarna op de tweede of volgende adapter. Tijdens die initialisatie ontdekken de adapters elkaar en stemmen een unieke beveiligingssleutel af. Hoe u precies te werk moet gaan, staat beschreven in de handleiding.

Storing

Storing met andere aangesloten apparaten op het stroomnet, zoals een wasmachine of magnetron, is niet mogelijk, ook niet als een adapter en magnetron op dezelfde stroomgroep aangesloten zijn. Om dat duidelijk te maken even wat techniek. De frequentie van de stroomtoevoer bedraagt 50 Hz. De frequentie waarop het netwerksignaal vanaf een adapter getransporteerd wordt over het stroomnetwerk, ligt minimaal 40.000 keer hoger, ofwel op minstens 2 Megahertz. Daarom is storing uitgesloten, temeer omdat reguliere apparaten (zoals de wasmachine) enkel met stroom op een frequentie van 50 Hz overweg kunnen.

let opDe snelheid van powerlan neemt sterk af wanneer de adapters op afzonderlijke  fasen of groepen in het stroomnetwerk zijn aangesloten. Een betere overdracht is dan alleen mogelijk met een fasekoppelaar.

Bij het kiezen van de juiste powerline adapter moet u op een aantal zaken letten. Kies voor een dual-band model. Het apparaat kan dan op twee verschillende frequenties verbinding maken. Naast de 2,4GHz-band kunt u dan ook gebruik maken van de snellere en minder storings­gevoelige 5GHz-band. Laat u niet intimideren door reclame teksten die snelheden als 1000 en 1200 megabit per seconde beloven. Die worden in de praktijk niet gehaald. Zie er wel op toe dat de powerline adapter voldoet aan de HomePlug AV2 standaard die geldt voor modellen vanaf 600 mbps. Hiermee haalt u ook hogere doorvoer snelheden dankzij hogere datadichtheid en een breder frequentie­spectrum.

De bandbreedte kan worden vergroot door het gebruik van MIMO )Multiple Input Multiple Output'. Een powerline adapter die dat ondersteunt, kan meerdere signalen tegelijkertijd verwerken en versturen. Beschikt u niet over en geaard stroomnet, dan heeft u daar niets aan.