Pagina Menu

Linux: afgeleide versies

Terwijl Windows enkel door Microsoft uitgegeven wordt, is Linux een open en vrij aanpasbaar besturingssysteem. Het wordt daardoor door meerdere partijen aangeboden, die elk hun eigen versie hebben. Zo'n versie noemen we een distributie, ook wel 'distro' genoemd. Het is een verzameling software bestaande uit het Linux-hart (de kernel), drivers, basissoftware en allerlei andere software, allemaal op elkaar afgestemd.

Elke distributie maakt zijn eigen keuzes over de software die opgenomen wordt. Daardoor kunnen twee Linux-distributies er compleet anders uitzien, helemaal anders werken en volledig verschillende software bevatten. Het voordeel is dat er voor ieder wat wils is. Het nadeel is dat je als beginner wellicht door de bomen het bos niet meer ziet.

Erkende afgeleide versies zijn:

Ubuntu

Deze distributie wordt door het bedrijf Canonical ontwikkeld en krijgt weleens de naam 'Mac van de Linux-distributies' omdat de nadruk op gebruiksgemak en een aantrekkelijk uiterlijk ligt. Als je eventjes wat tijd investeert om met de interface te leren werken, ben je er zo in thuis. Doordat deze distributie zo populair is, kun je er ook bij de meeste Linux-software op vertrouwen dat het ook op Ubuntu werkt.

Ubuntu is een besturingssysteem dat ontwikkeld is door de Ubuntu-community. Gebaseerd op Linux en GNU software is Ubuntu een besturingssysteem voor laptops, desktops en servers. Het bevat alle applicaties die u nodig heeft, zoals een webbrowser, een e-mailclient, een compleet officepakket, chat-software, virtualisatie-software, diverse mediaplayers en nog veel meer. Ubuntu is gratis. U kunt Ubuntu downloaden, gebruiken en delen met vrienden, familie, op school of op kantoor zonder dat het u een cent kost.

gnome.png

Openingsscherm Ubuntu

 

 

 

 

Wanneer u Ubuntu voor de eerste keer start, is het bureaublad ongewoon schoon en netjes. Standaard bevinden er zich geen iconen op het bureaublad. Zelfs de prullenbak is verplaatst naar de taakbalk. Linux (Ubuntu) is flexibel, u kunt bijvoorbeeld overschakelen naar een compleet andere desktopomgeving. En met desktop effecten maakt u van de computer een modern, makkelijk instelbaar systeem. De visuele effecten, die standaard actief zijn bij Ubuntu, zijn ongeëvenaard.

Software

scr-menu.png

 

 

Tegelijk met Ubuntu wordt een flink pakket aan software mee geïnstalleerd, zodat u direct aan de slag kunt: internetten, e-mailen, chatten, tekstverwerken, presentaties maken, muziek afspelen, DVD's en CD's branden; foto's bewerken.

In het menu "Toepassingen" kunt u OpenOffice.org vinden voor tekstverwerking, spreadsheets, gegevensbeheer en presentaties. Ook vindt u er bijvoorbeeld The Gimp voor beeldbewerking en nog veel meer.

E-mail, agenda, adresboek en meer

In Evolution stelt u o.a. in om de hoeveel tijd het programma kijkt of er nieuwe e-mail is.

scr-evolution.jpg

 

 

Lees en schrijf e-mails, beheer uw persoonlijke agenda en houd digitale adresboeken bij met Evolution. Ook kan Evolution verbinding maken met Microsoft Exchange en gegevens synchroniseren met diverse PDA's.

Muziek, video, foto's en apparaten

scr-totem.jpg

 

 

 

Foto's van uw digitale camera importeren? Inpluggen en de juiste applicatie start op. Muziek uploaden naar uw mp3-speler? Ook hiervoor eenvoudig inpluggen en de bestanden erheen slepen. Cd's afspelen, rippen, mixen, branden of video's bekijken: het is allemaal eenvoudig te doen met Ubuntu.

Extra software

scr-gai.png

Meer software nodig? Het complete softwareaanbod van Ubuntu bevat
duizenden pakketten die met een paar muisklikken te downloaden en
installeren zijn. Allemaal geheel gratis.

 

 

 

 

 

Ubuntu staat voor veiligheid; u hebt geen last meer van virussen en trojans. U kunt veilig internetten. Ubuntu is stabiel en betrouwbaar. Ubuntu is de meest gebruikte Linuxdistributie voor desktop computers en laptops. Ubuntu is beschikbaar in een groot aantal talen waaronder het Nederlands.

De naam komt van het Zuid-Afrikaanse concept Ubuntu, wat zoiets als "menselijk zijn voor anderen" betekent. In een zeer korte tijd is Ubuntu uitgegroeid tot de populairste Linuxdistributies onder particuliere gebruikers. Ubuntu kent een grote en actieve gebruikergemeenschap.

Naast de standaardversie van Ubuntu desktop worden ook een aantal afgeleiden van Ubuntu ondersteund. De alternatieve desktops zijn ook achteraf te installeren via de pakketten ubuntugnome-desktop, kubuntu-desktop, xubuntu-desktop en lubuntu-desktop.

Meer info over Ubuntu

Op de website: wiki.ubuntu-nl.org/ vindt u uitgebreide documentatie over een aantal onderwerpen.

Edubuntu

Het primaire doel van Edubuntu is het mogelijk maken dat een docent met beperkte technische kennis in staat is om een computer lab of een online leeromgeving in minder dan een uur op te zetten, en om die omgeving eenvoudig te kunnen beheren. Deze versie bevat een collectie educatieve software.

Kubuntu

Het belangrijkste verschil tussen Ubuntu en Kubuntu is dat Kubuntu er op gericht is om de overgang van Microsoft Windows zo soepel mogelijk te laten verlopen. Kubuntu installeert KDE 4, een desktop omgeving die vooral interessant is voor powerusers of voor mensen die graag een interface hebben die wat met de klassieke Windows-interface overeenkomt. Kubuntu heeft een vergelijkbare indeling als Microsoft Windows. Verder is Kubuntu erg geschikt voor mensen die graag hun systeem aanpassen, meer dan Ubuntu is Kubuntu tot in details naar eigen wens in te stellen.

Xubuntu

Het belangrijkste kenmerk van Xubuntu is dat het ook draait op minder krachtige computers waar Ubuntu het laat afweten. Xubuntu maakt gebruik van Xfce, een gebruiksvriendelijke maar toch heel configureerbare desktopomgeving. Verder kenmerkt Xubuntu zich door een strak en eenvoudig uiterlijk zonder overbodige franje en grafische effecten. Verwar dit niet met minder kwaliteit. Veel mensen waarderen Xubuntu juist vanwege deze eenvoud.

Lubuntu

Lubuntu is een echt lichtgewichtsysteem, een stuk lichter nog dan Xubuntu. Deze lichtgewicht desktopomgeving gebruikt LXDE, die nog minder eist van oudere computers. Lubuntu is een vrij nieuwe distributie, dus het kan voorkomen dat het iets minder gestroomlijnd werkt dan je van Ubuntu gewend bent. Aan de andere kant is zo'n licht systeem natuurlijk niet te verslaan als het om responssnelheid gaat.

Ubuntu Studio

Een besturingssysteem speciaal ontworpen om creativiteit alle ruimte te geven. Ubuntu Studio zit boordevol speciale applicaties gericht op muziek maken, video bewerken, grafisch ontwerpen, animaties maken etc. Met Ubuntu Studio creëert u multimedia.

Mythbuntu

Op basis van Ubuntu en Mythtv is er een speciale HTPC (Home-Theatre-PC) versie gebouwd. Je maakt van je pc een mediacenter. Mythbuntu is erg gebruiksvriendelijk en een heel krachtig systeem voor al je multimediabehoeften. Het is zelfs mogelijk om via een webbrowser op afstand je opnames te plannen, of je video's te bekijken die op een backend zijn opgeslagen. Hoewel een echte Mythtv frontend natuurlijk veel gebruiksvriendelijker is dan een webbrowser.

Linux Mint
linuxmintcinnamon.png

Openingsscherm van Linux Mint

 

Linux Mint is een snel, slank, veilig en gratis besturingssysteem voor uw computer. Het is een volwaardig alternatief voor Windows en heeft alle software aan boord om te kunnen surfen op het web, mailen, kantoorwerkzaamheden te verrichten of multi-media te aanschouwen (en te bewerken). Het hart van het systeem wordt gevormd door de Linux-kernel, daardoor is het vooral een zeer veilig systeem en bestaat er in feite geen malware voor. Het is Linux, daardoor functioneert het altijd erg snel. Met één druk op de knop worden alle softwarepakketten nagelopen en zonodig bijgewerkt (indien natuurlijk een nieuwe versie beschikbaar is).

Linux Mint is van oorsprong gebasseerd op Ubuntu, een andere voortreffelijke Linux-distributie. Linux Mint maakt nog wel gebruik van de uitgebreide software-pool van Ubuntu, maar slaat een eigen richting in.

Welke versie je ook neemt, steeds zijn alle codecs en multi-media geheel voor geïnstalleerd. Geen ander systeem valt zo eenvoudig te installeren en is zo plezierig in het gebruik. Zonodig kun je eerst een Live-CD (of USB-stick) proberen. Het systeem wordt dan niet werkelijk geïnstalleerd op je computer maar draait tijdelijk in je RAM-geheugen. Haal je de CD weer uit de speler en herstart je PC, dan draait gewoon Windows weer.

Natuurlijk valt Linux Mint in de Nederlandse taal te installeren. Er is een grote, internationale (Engelstalige) community die zorgt voor de ontwikkeling van de distributie en voor de continuïteit van het 'product'. Er is ook een actieve Nederlandstalige community waarbij ondersteuning van nieuwe gebruikers op de eerste plaats komt.

Verder heb je nog Fedora, dat zich richt op het aanbieden van de nieuwste technologieën uit de Linux-wereld. Het nadeel van die innovativiteit is dat je sneller tegen problemen aanloopt.

Wie heel veel belang hecht aan stabiliteit, kiest het best voor Debian (Mint). Die distributie neemt alleen software op die uitgebreid getest is. Het nadeel is dat alle aanwezige software minstens een jaar oud is en je dus niet van de nieuwste functies kunt genieten.

Microsoft is per medio 2014 gestopt met de ondersteuning van Windows XP. Op termijn stopt Windows met de ondersteuning van Vista, enz. Windows-gebruikers lopen na de ondersteuningsperiode risico. Tijd voor een overstap naar een gratis besturingssysteem: Ubuntu, Xubuntu of Mint? Op deze pagina vindt u uitgelegd hoe u Linux Mint als besturingssysteem installeert.

letop.pngLinux Mint is naast Windows te installeren. Op deze website vindt u een uitgebreide handleiding om dat voor elkaar te krijgen.

Een belangrijk verschil tussen Linux en Windows, is de manier waarop je software installeert. In Windows ben je gewend om elk programma van een website te downloaden. Om te updaten moet je ook naar die website, of maak je gebruik van de ingebouwde updatefunctie. In al die stappen kan er heel wat mislopen. Je komt op de verkeerde website terecht en downloadt per ongeluk malware, je programma's blijven niet up-to-date en zitten na een tijdje vol beveiligingslekken enzovoort. In Ubuntu zoek en installeer je alle software daarentegen in het Ubuntu softwarecentrum: de programma's worden dan automatisch van internet gedownload. Updaten verloopt ook centraal.

 

In het Mint en Ubuntu softwarecentrum is flink wat gratis software verkrijgbaar.

Updates

 

Zowel de gewone updates als upgraden naar een volledig nieuwe versie van Mint of Ubuntu, kost maar een paar muisklikken. Elke zes maanden komt er een nieuwe versie uit voor de desktop en de server.

Smartphoneversie

Het besturingssysteem Ubuntu komt beschikbaar op smartphones. Het op Linux-gebaseerde systeem wordt speciaal aangepast en maakt het mogelijk om desktop-applicaties op een mobiele telefoon te draaien.

ubuntu.png

Er wordt een speciale versie van Ubuntu uitgebracht die - door het installeren van een enkel bestand - bijvoorbeeld kan worden gebruikt op een Galaxy Nexus-telefoon. Door de installatie wordt Android vervangen door het Ubuntu-systeem.

De nieuw-ontwikkelde versie van Ubuntu is ontworpen om te werken met oudere en huidige Android-toestellen die nu gebruik maken van de Linux-kernel. Android is in feite een aangepaste Linux-variant, dus het installeren van een andere Linux-versie hoeft geen problemen op te leveren. Er hoeven bijvoorbeeld geen nieuwe drivers te worden ontwikkeld om de processor en andere apparatuur in de telefoon aan te sturen.

Ubuntu installeren

Een nieuw besturingssysteem is een uitdaging. Probeer het eerst op een oudere pc die u niet meer gebruikt maar goed genoeg is voor Ubuntu. Het is handig is om de computer waarop u Ubuntu gaat installeren, al aangesloten te hebben op het Internet. Ubuntu vindt dan sneller uw netwerk, haalt dan ook gelijk de laatste updates binnen en neemt die gelijk mee in de installatie. Dat zal wel even duren maar u hoeft na de installatie niet zolang meer te wachten op de updates.

Een paar tips:

Een paar webadressen die handig zijn voor een installatie en/of uitleg:

nl.wikihow.com / Linux-installeren-op-je-PC

Meer informatie is ook te vinden bij de Nederlandse Ubuntu organisatie:

ubuntu-nl.org/

Bekijk de installatie eens op deze videoclip. Het verhaal begint als u de live CD met Ubuntu hebt gestart.

Succes en heel veel plezier met uw Linux versie. Er zal een wereld voor u open gaan wat betreft vrije software en vooral gebruiksvriendelijke software.

SUSE en SuseStudio

suse2.jpg

Het vernieuwde YaST maakt het systeembeheer gemakkelijker

 

 

 

 

 

Een bekende distributie is openSUSE, die heel wat keuzevrijheid aan de gebruiker geeft en daardoor heel geschikt is voor ervaren computergebruikers die het uiterste uit hun systeem willen halen. Maar heel wat zaken verlopen niet zo gebruiksvriendelijk als in Ubuntu of Mint, vooral als het om multimedia gaat. Al sinds de beginjaren van Linux maakt het van oorsprong Duitse SUSE Linux-distributies die zich altijd hebben gekenmerkt door de gote hoeveelheid meegeleverde software. Een tweede kenmerk van SUSE is YaST (Yet Another Setup Tool). YaST is het beheerprogramma van SUSE.

 

suse1.jpg

Een opgeruimd bureaublad

 

 

 

 

Naast alle voordelen is er toch een minpunt. Er moeten vrij veel stappen doorlopen worden tijdens de installatie. Wilt u meer weten over SUSE? kijk dan op deze website

SUSE biedt sinds kort een dienst waarbij u uw Linux al vóór het downloaden geheel naar eigen inzicht kunt samenstellen. U kunt uw favoriete bundel zelfs online proberen. Daarvoor surft u naar  susestudio.com en klikt op Sign in or create an account. U moet vervolgens inloggen via een account dat u heeft bij bijvoorbeeld Twitter, Google of Facebook. Bent u ingelogd dan keert u automatisch terug bij SuseStudio. Daar vult u uw naam en emailadres in. U zet een vinkje in het vak Yes, I have read... en klikt op Continue. U komt dan in het startscherm van SuseStudio. In het openingsscherm kunt u kiezen uit allerlei Linuxbundels. De standaardkeuze is Just Enough OS, een minimale Linuxbundel. Goed om bijvoorbeeld een nood-usb-stick te maken om een onwillige Windows-pc mee te starten.

Linux of Windows?

Wilt u uw computer als server gebruiken? dan is Linux de betere keuze. Wilt u gebruik maken van een gratis besturingssysteem waarvoor veel gratis programma's beschikbaar zijn? Alweer een plus voor Linux. Gebruikt u de pc voor het standaardwerk zoals eenvoudig foto's bewerken, internetten en werken met Office-pakketten? Ook dan voldoet Linux uitstekend.

Maar er blijven zaken onder Windows beter gaan. Al was het maar omdat het overgrote deel van de reguliere programma's alleen voor Windows is geschreven. Toch is Linux inmiddels een serieus alternatief dat voor veel mensen voldoende biedt.

Ubuntu Linux 13.04 Versus Windows 8

Controle van de netwerkkaart

Linux installeert standaard de netwerkkaart als de stuurprogramma's in de kernel versie zijn opgenomen.
Ik neem even aan dat het gaat om een UTP ethernet, dus geen draadloos wifi en dat DHCP is ingeschakeld, er wordt dus automatisch een IP-adres afgegeven door de server of modem.
Als dat allemaal het geval is, dan moet in Linux de netwerkkaart alleen geinstalleerd (de stuurprogramma's) worden en geconfigureerd (standaard zal hij op DHCP moeten staan, dus dat zou eigenlijk voldoende moeten zijn).

Daarnaast is even de vraag werk je vanuit een grafische omgeving (gnome, kde) of de console/terminal? Ik ga even uit van de terminal (die kan je natuurlijk ook in de grafische omgeving starten).

Via het commando:
# ifconfig

Moet je een kaart met naam 'eth0' zien. Zie je alleen 'lo' oftewel localhost, dan heeft Linux geen stuurprogramma's voor de netwerkkaart gevonden.

letop.pngPlaats niet het '#' voor het commando, dat staat hier alleen om aan te geven dat het een commando is.

Eventueel kan de kaart uitstaan, dan moet je hem wel waar kunnen nemen met:
# ip a
Als de status DOWN is, dan kun je hem starten met:
# ifconfig eth0 up

Zetten er meerdere netwerkkaarten in de computer, dan kan er ook een eth1 enz aanwezig zijn, eventueel is dan de verkeerde kaart opgestart.

Als er nu helemaal geen eth0 aanwezig is, dan moet hoogstwaarschijnlijk het stuurprogramma gedownload en geinstalleerd worden.
Met het volgende commando kan je zien welke netwerkkaarten er in de computer aanwezig zijn (merk, versie)
# lspci | grep Ethernet

lspci is onderdeel van het pciutils pakket, deze moet als het goed is downloadbaar zijn via de yum package manager, als deze nog niet geinstalleerd is (pciutils hoort niet bij de core onderdelen) of eventueel:

# dmesg | grep Ethernet

'| grep Ethernet' kan eventueel weggelaten worden als er geen Ethernet in de naam van de controller voorkomt, maar dan moet je zelf tussen de hardware output zoeken waar de netwerkkaart gegevens zich bevinden.

De stuurprogramma's zul je dan op een andere computer moeten downloaden en op een USB stick of iets dergelijks moeten zetten, maar dat is vrij logisch.
Meestal zullen de stuurprogramma's zich bevinden in een rpm bestand, te installeren via de grafische package manager of via het commando:
# rpm -ivh <package bestand>

Als de netwerkkaart geinstalleerd is, kan je 'iwconfig' gebruiken om de wifi verbinding te configureren.
Met het commando (dus zonder hekje):
# man iwconfig
Zie je de werking van het iwconfig commando.

Duizelt het je? Gebruik Ubuntu, dat is gebruiksvriendelijker en ondersteunt meer stuurprogramma's vanuit de core dan Susestudio.

Windows software onder Ubuntu

Er zijn voldoende programma's waarvoor nog geen volledig geschikte tegenhanger beschikbaar is of misschien heeft u in de afgelopen jaren veel tijd en energie gestoken in het leren beheersen van een programma dat u vaak nodig hebt, zoals Photoshop of Dreamweaver. Deze problemen hoeven de overstap naar Ubuntu niet in de weg te staan. Het programma Wine is een hulpmiddel om Windows-programma's te installeren onder Linux. Het vormt als het ware een laag tussen het programma, dat denkt dat het op Windows draait, en Linux. U installeert Wine via Toepassingen > Ubuntu Softwarecentrum. Daar gebruikt u de zoekterm wine. U installeert het programma Wine Microsoft Compatability Layer. Na de installatie ziet u een nieuw menu Toepassingen > Wine. Gaat u nu naar Wine configureren, dan krijgt u een venster waarmee u het programma preciezer kunt instellen.

Linux programma's in plaats van Windows

Gebruikt u al jaren Windows maar bent u onlangs naar Linux overgestapt? Dan zult u wel voor een aantal programma's alternatieven moeten zoeken. Niet alle Windows-programma's bestaan immers voor Linux, maar de meesten hebben wel een geschikt alternatief waarmee u hetzelfde kunt doen. We geven hier een overzicht van Linux-tegenhangers van enkele veelgebruikte Windows-programma's.

MSN Messenger? Pidgin

Wie met zijn vrienden wil chatten, doet dat onder Windows waarschijnlijk met MSN Messenger. Een versie voor Linux bestaat niet. Ubuntu installeert als chatprogramma standaard Pidgin - dat overigens ook voor Windows bestaat. U vindt het in het menu Applications, Internet. Wanneer u het Pidgin voor de eerste keer start, krijgt u een welkomstvenster met de vraag om een IM (instant messaging) account toe te voegen. Klik op 'Add...' en vul in het nieuwe venster de gegevens in van het account waarmee u wilt chatten. U ziet dat Pidgin meerdere protocols ondersteunt, onder andere AIM, Google Talk, ICQ, IRC en MSN. We kiezen hier die laatste en geven ons MSN-adres en -wachtwoord in. Andere opties zijn het laten onthouden van ons wachtwoord, het ontvangen van meldingen voor nieuwe e-mails en of we een ander icoontje voor onze account willen gebruiken. We vullen het nodige in en klikken op Add. Na enkele momenten krijgt u nu de 'buddy list' te zien, uw lijst met contactpersonen. U kunt op een persoon rechtsklikken voor allerlei acties of erop dubbelklikken om een gesprek te beginnen. Er zijn natuurlijk verschillen met MSN Messenger, maar om gewoon te chatten is Pidgin even goed. Uw contactpersonen op MSN zullen waarschijnlijk zelfs niet doorhebben dat u een ander programma gebruikt. Kijk in de instellingen (Tools, Preferences) eens wat de mogelijkheden zijn. Een voordeel van Pidgin tegenover MSN Messenger is dat het geen advertenties toont. Het grootste voordeel van Pidgin is echter dat het meerdere protocols tegelijk ondersteunt: het is dus perfect mogelijk om bijvoorbeeld één of meerdere MSN-accounts samen met één of meerdere Google Talk-accounts te gebruiken, allemaal vanuit één interface.

Windows Media Player? VLC

Een ander onmisbaar programma in Windows is Windows Media Player. Een alternatief hiervoor moeten we wat verder zoeken, want Ubuntu installeert als mediaspeler standaard Totem (onder het menu Applications, Sound & Video, Movie Player), een nogal beperkt programma. Een beter alternatief is VLC (dat ook voor Windows bestaat). Installeer het door in het menu Applications te kiezen voor Add/Remove... en dan in de categorie Sound & Video het programma VLC media player aan te vinken. Kies Enable op de vraag of u restricted software wilt installeren (de benodigde codecs) en daarna op Apply Changes en nog eens op Apply. Geef uw wachtwoord in, waarna de installatie begint. VLC is nu te vinden in het menu Applications, Sound & Video. Start u het op, dan krijgt u een klein venster te zien. Laat u echter niet misleiden: VLC herbergt vele mogelijkheden. Het kan zowat alle mogelijke mediaformaten afspelen zonder gepruts met codecs. VLC is bovendien heel stabiel en speelt ook bestanden af die gedeeltelijk corrupt of onvolledig zijn: VLC negeert gewoon alles wat het niet begrijpt en speelt af wat het wel begrijpt.

Windows Movie Maker? Cinelerra

Windows Movie Maker is een handig programma om filmpjes te maken of te bewerken. Op de website alternativeto.net vindt u alternatieven voor Linux.

Windows Photo Gallery? F-Spot

Microsoft heeft in Windows Vista een programma bijgevoegd voor het beheren van uw foto's: Windows Photo Gallery. Ubuntu levert ook een fotobeheerprogramma mee: F-Spot Photo Manager, te vinden in het menu Applications, Graphics. Als u dit voor het eerst start, krijgt u de vraag om foto's te importeren uit een bepaalde directory of van een aangesloten digitale camera. Wanneer u overigens een digitale camera via een usb-kabel aansluit op de computer, herkent Ubuntu dit automatisch en krijgt u de vraag of u F-Spot wilt openen. F-Spot heeft een eenvoudige interface, maar herbergt hieronder toch geavanceerde functies zoals het 'taggen' van foto's en het tonen van EXIF-metadata die door de camera aan een foto zijn toegevoegd. Het programma blinkt ook uit in ondersteunde beeldformaten: naast jpeg, png, gif, tiff, ppm, svg en dng ook raw-formaten van verschillende camerafabrikanten. U kunt foto's draaien, vergroten en verkleinen, maar ook rode ogen verwijderen en de kleuren wijzigen. U kunt uiteraard slideshots van een collectie tonen, maar u kunt F-Spot ook zo instellen dat het programma een screensaver op het scherm toont met afwisselend foto's met een bepaalde tag. Selecteert u een aantal foto's, dan kunt u deze op cd branden, zippen of uploaden naar Flickr, Facebook, Picasa of andere websites.

iTunes? Songbird

Wie een iPod heeft zal ook wel verslingerd zijn aan het muziekprogramma iTunes. Bekijkt u dan onder Ubuntu de standaard muziekspeler Rhythmbox, dan bent u waarschijnlijk wat teleurgesteld. U kunt er uw muziek mee afspelen en het heeft best wat mogelijkheden, maar het mist toch wat flair. Sinds enkele jaren bestaat er echter onder Linux een goed open source alternatief dat het gebruiksgemak van iTunes nastreeft: Songbird. Helaas zit het nog niet standaard in Ubuntu, maar u kunt heel eenvoudig een deb-bestand van het programma op getdeb.net downloaden. Open dit met het programma GDebi Package Installer - Firefox kiest dit standaard al - en klik op 'Install Package', waarna u uw wachtwoord ingeeft. Daarna vindt u Songbirdin het menu Applications, Sound & Video. De interface van Songbird lijkt veel op iTunes. Laat u echter niet misleiden: Songbird profileert zich duidelijk als een muziekspeler die de platgetreden paden van andere muziekspelers verlaat. Het programma biedt een heel nieuwe manier om van muziek te genieten, met een geïntegreerde browser en add-ons voor Last.fm, zoekmachines, tag clouds, enzovoort. We kunnen Songbird gerust een web 2.0- muziekspeler noemen. Het programma maakt maximaal gebruik van allerlei sociale netwerken zoals Flickr, YouTube, Last.fm en The Hype Machine als aanvulling bij uw luisterervaring. U kunt zo heel gemakkelijk meer informatie opzoeken over uw favoriete artiesten en gelijkaardige muziek ontdekken. Toch kleven er nog wat nadelen aan Songbird tegenover iTunes: het vergt enorm veel ram-geheugen en een aantal functies zoals cd's rippen of visualisaties is nog niet geïmplementeerd. Hou dus zeker ook de volgende versies in het oog.

BleachBit
BleachBit-070-Ubuntu-910-French-Adobe-Flash.png

BleachBit is een concurrent voor het populaire CCleaner. Het wil overbodige bestanden op de computer opruimen en is beschikbaar voor Windows en Linux. De uitleg van de verschillende opties zou echter wel iets uitgebreider mogen. BleachBit is een opensource programma dat oorspronkelijk is uitgebracht voor Linux, maar sinds 2009 ook beschikbaar is voor Windows. Het aantal programma’s dat BleachBit kan opruimen, is veelbelovend: het kan bestanden opruimen van onder andere Mozilla Firefox, Google Chrome en Flash. Daarnaast zijn er specifieke Linux-onderdelen die opgeruimd kunnen worden, zoals overbodige APT-bestanden en meer.

En verder

Dit is maar een kleine greep uit alternatieve programma's voor Linux. Websites als osalt.com (Open Source Alternative) en linuxalt.com (The Linux Alternative Project) geven u een overzicht van goede open source alternatieven voor veelgebruikte Windows-programma's. Bestaat uw favoriete programma niet voor Linux, kijk dan hier eens voor een alternatief.

Achterhaal fouten met Strace

Als je wilt weten waar het fout gaat in een programma, dan zal je de loop van de software moeten kunnen volgen. Soms eindigt een programma met de foutmeling file not found. Het zou handig zijn als je ook wist welk bestand dat was. Om uit te vinden om welke file het gaat of - algemener bekeken - wat er schuil gaat achter een foutmelding, kun je de broncode van het programma of script bestuderen. Maar dat is veel werk. Er is een eenvoudiger oplossing. Een programma met de naam Strace. Met Strace volg je het verloop van een stuk software door alle system calls bij te houden die het programma doet. Als je strace uitvoert, worden de system calls direct naar het scherm geschreven.

Zaken die anders zijn

De naamgeving van de harde schijven is anders dan in Windows. In Linux krijgen partities geen opeenvolgende letters, maar complexere namen. Moderne schijven, ongeacht of het een SATA, SCSI of IDE schijf is, SSD's en usb-sticks, krijgen de namen sda, sdb, sdc enzovoort. Een SD-kaartje dat je in een kaartlezer steekt, krijgt dan weer een naam als mmcblk0. Voor een partitie voeg je een nummer aan de schijf toe, bijvoorbeeld sda1, en bij SD-kaartjes komt er nog een p voor het extra nummer, zoals mmcblk0p1. Een dvd- of cd-rom-drive krijgt nog een andere naam, zoals sr0.

Een schijf kan dus onderverdeeld zijn in partities met namen als sda1, sda2 enz. De tweede schijf /dev/sdb kan opgedeeld zijn in partities als sdb1, sdb2 enz. De partities van de volgende schijf /dev/sdc heten sdc1, sdc2 enz. De volgende schijf op deze controller, dat is /dev/sdd, heeft partities als sdd1, sdd2. De partities op een fysieke harde schijf krijgen dus geen letter maar een nummer. Bijvoorbeeld: de vierde partitie op de tweede fysieke harde schijf, heet sdb4.

Anders dan in Windows, zijn deze namen permanent en veranderen ze dus niet, wanneer er meer schijven of partities worden aangekoppeld. Dat voorkomt verwarring.

Een softwarematig aangekoppelde partitie van een harde schijf zit in /media of in /mnt en heet daar bijvoorbeeld sda2. Is de partitie niet aangekoppeld, dan staat hij daar niet bij, maar alleen in /dev en heet daar dan ook (bijvoorbeeld) sda2. Dus: indien wel aangekoppeld: twee mapjes. Indien niet aangekoppeld: slechts één mapje.

Mappen

Alles in Linux is geordend in mappen. Zelfs de harde schijven en de CD-spelers zijn..... mappen. Die mappen kunnen weer submappen hebben. Elke map en elk bestand in een map, heeft een eigenaar. De partitie waarop je Linux hebt geïnstalleerd, wordt aangekoppeld op /, wat het root-bestandssysteem genoemd wordt (te vergelijken met C: onder Windows). De persoonlijke mappen van de verschillende gebruikers staan in de directory /home, bijvoorbeeld /home/koen als je gebruikersnaam Koen is.

Verwijderbare opslagmedia worden aangekoppeld onder /media in een subdirectory met je gebruikersnaam, zoals /media/koen/UUI voor een usb-stick met de naam UUI. Je zult ondertussen wel gemerkt hebben dat namen van directory's in Linux door een / gescheiden worden en niet door een \ zoals in Windows.

De bekendste mappen in het bestandssysteem zijn:

/

/home

/usr/bin

/usr/sbin

/usr/share/pixmaps

/media

/dev

/boot/grub

/etc

/lib

De root

In Windows bent u gewend dat de harde schijf C: heet ern de dvd-drive bijvoorbeeld D:. In Linux heet de partitie van de harde schijf waarop Linux staat /, oftewel de root. Het teken schijnt op een wortel te lijken, vandaar de naam: root is het Engelse woord voor wortel.

De eigenaar van een map, is ook (mede)eigenaar van alle submappen en van de submappen daar weer van (enzovoorts). Bij de beginmap, de root, is dat de beheerder. Die heeft daarom rootbevoegdheid over het hele systeem.

De gebruikersmap (persoonlijke map)

De thuismappen van de verschillende directories staan onder /home. Een gewone gebruiker, laat ik hem Jan noemen, is alleen eigenaar van zijn eigen gebruikersmap (persoonlijke map). Die map is /home/jan en is dus een submap van /home.

Zijn er meerdere gebruikersaccounts, bijvoorbeeld ook nog voor de gebruikers Ans en Piet, dan hebben die elk hun eigen gebruikersmap. De gebruikersmappen op die voorbeeldcomputer zijn dan:

/home/jan

/home/ans

/home/piet

Opvallend: de gebruikers hebben "onder de motorkap" nooit hoofdletters in hun namen, zelfs al worden de namen van de gebruikers in uw werkomgeving wel met een hoofdletter getoond.

In Linux plaatst u documenten in /home/gebruikersnaam, dat wordt de home-directory (thuismap) genoemd. Linux Ubuntu maakt daarin dus directories /home/jan/desktop (de inhoud van het bureaublad), /home/jan/pictures, /home/jan/documents enz.

De programma's

De systeemprogramma's staan in /bin en /sbin en kunnen dus worden opgestart door de bijbehorende starter te dubbelklikken (wanneer ze geen snelkoppeling in het menu hebben).

Of door in de terminal de starternaam in te tikken en op Enter te drukken. Voorbeeld: om Firefox op te starten vanuit de terminal, tikt u firefox in, want de starter van Firefox in /usr/bin heet firefox.

letop.pngAls u in dit voorbeeld de terminal sluit, dan sluit ook Firefox: de terminal is altijd de baas.

Starters waar u beheerdersrechten voor moet hebben (rootbevoegdheid), en die dus om uw wachtwoord vragen, staan in /usr/sbin.

Plaatjes, logo's en pictogrammen

In /usr/share/pixmaps vindt u allerlei plaatjes, logo's en pictogrammen.

- Als een programma volledig de weg kwijt is, drukt u op Ctrl-Alt-Esc, de cursor zal dan veranderen in een rood kruisje, een doodskopje. Vervolgens klikt u op het venster van de vastgelopen applicatie.
- Wanneer u meent dat er niets anders opzit dan de reset-knop te gebruiken, druk eerst eens op Ctrl-Alt-F1 (of een andere functietoets, maar niet F7 die is gereserveerd voor de grafische schil ). Hiermee kunt u dan opnieuw inloggen en met de commando's 'halt' of 'reboot' uw systeem op een waardige manier afsluiten.
- Is een programma vastgelopen in de grafische schil (KDE,Gnome,Xfce)? Het is mogelijk. Maar terwijl u onder Windows dikwijls niet meer kan doen dan de reset-knop drukken, kunt u in linux het probleem op een nette manier oplossen. Druk Ctrl-Alt-Backspace. De grafische schil wordt dan afgesloten.
- Heeft u toch een toepassing die is vast gelopen, probeer dan de opdracht "xkill" eens in een terminalvenster. De muispijl verandert in een rood kruisje of doodskop. Als u ermee naar het venster van de "vastloper" gaat en daarin klikt, stopt die toepassing.

Doe dit niet boven de werk- of taakbalken of als u uw document nog moet opslaan. Druk eventueel op Esc om de bewerking af te breken.

Et Cetera, Editable Text Configurations oftewel /etc

In de map /etc treft u bewerkbare configuratiebestanden aan voor de programma's op uw computer. Deze tekstbestanden hebben systeembreed effect, dus wees voorzichtig met wijzigingen aanbrengen.

Ondersteunende bestanden

In /lib staan de meeste libraries, de ondersteunende bibliotheekbestanden, die in Windows DLL's heten (Dynamic Link Libraries). In Linux is het beginstuk van de naam bepalend, namelijk lib: zo'n bestand heet dan bijvoorbeeld libvoorbeeldje.

Andere partities, dvd's en netwerkshares worden allemaal 'gemount' onder bepalde directory's onder /. Wanneer u bijvoorbeeld een dvd in de dvd-drive steekt, verschijnt de inhoud ervan onder /media/cdrom. Ook een usb-stick, digitale camera of een iPod verschijnt onder /media, bijvoorbeeld /media/ipod.

Laatste nieuws over Ubuntu